457 



de geheele eikamer opvult, begint een regressief proces , waar- 

 door de wortels in de mucosa meer en meer verdwijnen , de 

 syncytiumlaag zelf dunner wordt, ten slotte slechts als een sub- 

 epitheliaal , min of meer glanzend dun laagje, achterblijft. Dan 

 begint echter reeds de aanleg der placenta. 



Lee ('03) vindt bij Spermophilus tridecemlineatus het volgende. 

 Vóór fixatie ontwikkelt zich aan het ei een buitenste celbekleo- 

 ding (trophoblast) en een inwendige celmassa, die zich later in 

 formatief ectoderm en entoderm verdeelt. Dan ontstaat aan de 

 vegetatieve pool van den trophoblast een syncytiale massa (fixa- 

 tioumass), die het uterusepitheel perforeert, zich subepitheliaal 

 uitbreidt en wortelvormige uitloopers in de mucosa zendt. 



Als nu de circulaire verkleving van den trophoblast met de 

 randen der placentairkainer tot stand is gekomen , begint deze 

 „fixationmass" te degenereeren en het ei komt vrij van den 

 antimesometralen wand. Lee vindt dus het degenereeren van het 

 syncytium eerst veel later dan Resjek , zag het blijven bestaan 

 tot den placentairaanlog , ue navelblaas is hierna volgens hem 

 reeds vrij. 



Beide onderzoekers zijn dus wat betreft Spermophilus tot op 

 zekere hoogte eenstemmig. Vroeger heb ik uitvoerig uiteengezet, 

 waarom ik meende dat de in het overeenkomstige stadium van 

 Sciurus in den wand van den uterus subepitheliaal aanwezige 

 syncytiale (symplasraatische) massa's, voor moederlijk van af- 

 komst moesten worden gehouden en niet aangezien worden voor 

 trophoblast-uitloopers, die in de mucosa ingedrongen waren. Aan- 

 gezien echter juist do allerjongste stadia mij ontbraken, die alleen 

 een zeker bewijs zouden kunnen leveren, is het niet onmogelijk, 

 dat ik mij in de waardeering der door mij in latere stadia waar- 

 genomen feiten heb vergist en Spermophilus en Sciurus in dit 

 opzicht geheel overeenkomen. Mogelijk is echter ook, dat beide 

 een zóó groot verschil vertoonen , als uit bovenstaande zou schij- 

 nen te blijken. Dit zou te minder verbazing verwekken , daar, ook 

 indien de bewuste symplasmatische massa's bij Sciurus een fdotntd 



