542 



alleen moederlijke kernen in een symplasma-massa, die het epi- 

 theel gaandeweg van het struma afschuift. 



Wat van beide meeningen waar is, is natuurlijk alleen uit te 

 maken door waarneming aan preparaten. Evenwel, mij komen 

 argumenten van vergelijkende anatomie, zooals die door Duval 

 en Selenka o. a. ook worden aangevoerd, meer klemmend voor, 

 dan de redeneeringen die v. Spee geeft om het bestaan dier ook 

 door hem als constant waargenomen ruimte te verklaren. Boven 

 wees ik tevens reeds op de mogelijkheid van een verwisseling 

 van materne en foetale kernen, die mij in v. Spee's afbeeldingen 

 niet uitgesloten lijkt. Niet onwaarschijnlijk komt het mij voor 

 dat het „symplasma" van v. Spee niet alleen moederlijk, doch 

 voor een deel ook foetaal van oorsprong is, n. 1, voor een deel 

 bestaat uit de degenereerende elementen van het „ectoderme 

 distal", terwijl de contour of „bindweefselgrens" van v. Spee 

 niets anders is dan de uit dit ectoderm ontstane membraan, de 

 „saftraum" waarin de oplossingsprodukten van het symplasma 

 liggen , het analogon van het lumen van een geïnvagineerde 

 navelblaas. In het minst zou ik hiermee echter niet willen zeg- 

 gen dat niet alle processen, zooals v. Spee die beschrijft buiten 

 deze contour zouden bestaan. 



Gaan wij nu over tot de latere processen. 



Als dan eindelijk het geheele ei in een, niet door cpitheel 

 bekleede gewoekerde bindweefselmassa is ingesloten , die Duval 

 ('92) op gelijke wijze als bij de muis ziet ontstaan, staat de 

 buitenste wand der cavité ectoplacentaire in verband met de 

 decidua. Bij Cavia bestaat dus geen conus zooals bij de muis 

 die met moederlijk bloed wordt voorzien, ofschoon extravasaten 

 om de kiemblaas als normaal ook hier vaak voorkomen. Het 

 entoderm heeft zich mesometraal eveneens (na de verdwijning 

 van het „ectoderme distal") aan de decidua vastgehecht, zoodat het 

 ectoderm alleen door een centrale opening met de decidua verband 

 houdt. Nadat de instulping van het benedenblad der „cavité ecto- 

 placentaire" een eindweegs gevorderd is, beginnen van uit dit 



