27 



Inikterie-kiiltiuvii m'l)riiikoii, claar deze taiiiL'lijk vlug Imii vinilcii- 

 veilic/t'i), eii lit'tst moet lueu vrij grootc liooveellifilen liakleriiii iii 

 do tiil)aks[iliiiit iiibivngca om de ziokte met zekerlieid te krijgt'». 



Waar men iii de Vorstenlandeii daarom .slijmziekte krijgt, zijn 

 bijna altijd bijzondere «oiidities voorhandeu, die de tabaksplanten 

 gevoelig voor de infektie met Bae. sol. gemaakt liel)l)en. In Deli 

 worden niet zelden de planten geïnfekteerd van het blad nit. Dit 

 gebeurt liijna nooit in de Vorstenlanden. In deze streeken is een 

 wortel steeds liet uitgangspunt, waarvan de bakteriën zieh verder 

 werken door de vaatbuudels naar boveu toe om den stengel en de 

 iikuleren te dooden. De wortels worden echter alleen dan ziek, wan- 

 neer ze door een of andere reden al vatbaar voor de ziekte gewor- 

 den zijn. Van dergelijke oorzaken zijn de voornaamsten: slechte voch- 

 tigheidstoestanden van den grond. En eigenaardig is het, dat èu te 

 weinig èn te veel water in den grond aanleiding tot slijmziekte kan 

 geven. In het eerste geval knnnen de wortels ziekelijk worden door 

 watergebrek, en in het tweede kunnen ze door belemmering van de 

 toevoer van zuurstof zóó veel leiden, dat ze geen weei-stand kunuen 

 bieden aan het indringen van Bacillus solanacearum. 



De zekerste weg om een tabaksaanplaut slijinziek te maken, is 

 bij de wortels van de tabaksplanten onvergane organische stoften te 

 leggen, waardoor eene zure gisting ontstaat, die zeer schadelijk is 

 voor de gezondheid van de wortels. Onder zulke gevaarlijke organi- 

 sche stoften speelde vroeger het indigo-afval (titèu) een groote rol. 

 Ook door te veel en te versche stalmest kan slijmziekte ontstaan, 

 zooals plaat 13 laat zien. De bij de voet van de hier afgebeelde 

 slijmzieke tabaksplant staande paddestoelen bewijzen de aanwezig- 

 heid van te veel en te versche stalme.st, dicht bij de tabaksplant. 



Eigenaardig genoeg kunnen de tabaksplanten, wanneer ze eerst 

 een zekere leeftijd bereikt hebben, veel beter dergelijke bemestingen 

 verdragen, waarom men dan ook ongestraft titèn geven kan als 

 nabemesting, wanneer de planten al een zekere hoogte bereikt heb- 

 ben, en wanneer de regens goed doorkomen, zoodat de planten de 

 titènmest verljruiken kunnen. 



Uit liet bovenstaande kan dus in het kort gereleveerd worden: 

 Als oorzaak van de slijnr/.iekte moet Bacillns solanacearum be- 

 schouwd worden; in de Vorstenlanden echter alleen in verband met 

 bijzonder ongunstige cultuurcondities, waardoor de tabaksplant, en 

 in 't i)ijzonder de wortels, voor deze ziekte gepraedisponeerd worden. 



