40 



tiln;;i>i) fi'u h.ikterif al-* de liouze fivi^l te viiiilen. Ook jjevni de 

 nieuwste onderzoek ir»^,'en van Allurd iianleidin^ te j^elooven, <lftt ee» 

 piimsitisine de eenvou<ligste verklaring viin de ziekte geeft. 



Zonder liier niider in te gaan op de andere opgestelde theorien, 

 zal slechts vermeld worden, dat zeer hekwaine onderzoekers gi-traeht 

 liel)i>en de inoeilijklieid, die verltonden is aan het zoeken naar een 

 hakterie der inozaiekziekte, te ontgaan door de ziekte op heel andere 

 wyze te verklaren. Z(»o he«>ft Heyerinek de oonuuik gezocht in een 

 .contagiiun vivuni Hiiidum": een levende infektiense vloeistof, du» 

 g»'eii levend organisme. Woods en Ilevritzel heliben heide de oorzaak 

 willen zoeken in oxydeerende fermenten, ilie vernielend z<Mi<h-n op- 

 treden op het bladgroen, en diuirdoor de ziekelijke licht gekleurde 

 partijen van het zieke blad z(»uden doen ontstaan. Naar Hunger ont- 

 staat de ziekte als gevcdg van storingen in ile normale >tofwis,«eling. 

 liet ziekte-agens kan zich dan niuir ile opinie van dezen onderzoeker, 

 van zelf venler vernu-erderen in «Ie tabaksplant langs chenii-ch- 

 physikalische weg (Hunger noemt het, dat ze werkt: physiologisch- 

 autokiitalytisch). Kindelijk zijn versihillende amerikaan^che onderzoe- 

 kers genegen om de schuld te schuiven np niiLruii-tiLrc almn-pliccrische 

 of bodem-eondities (Ilarper, Stui-gi?-) 



l>oor zeer interessante onder/.oekiii;_'rii van Ln,|(Wijk< is aange- 

 toond, dat de groene assiniileerende Idadeu een antivirus vormen, 

 dus een stof, die «Ie vergiftige invloed van de mo/.;iiek-infektie-stof 

 kan tegenwerken. Worden de zieke (top-)bladeren gezet in verzwakt 

 licht, of nog beter in rood licht, het allerbest in blauw licht, dan 

 wordt zoo veel van de anti-virus gevormd, en zoo weinig van de 

 mozjiiek-virus zelf, dat ile plant volkomen genezen kan. 



Mozaiekziekte — of in hooge mate op mozaiekziekte Ijjkende ver- 

 schijnselen werden ook op andere planten gevonden, b. v. op Tomaten, 

 op Meloenen, op ilruivcnpl.inten en nji l'...incn (1'ha.seolus vulgaris). 



\ hl(N Ili.lN-hl.l.N. 



De mozaiekziekte treedt in de Vorstenlanden op met een bijzonder 

 opvallend en karakteristiek ziektebeeld. I{«'eds op een afstand her- 

 kent nu'n een mo/Jiiekzieke plant van de gezonde planten. Dit staat 

 in verliand met het feit, dat d«' mozaiekziekte in de allereerste plaats 

 de jonge gedeelten van de tal>aksplant iumgrypt. Het hart (javiuinsch: 

 jKH'poes) en tle nitloopers (Javaansch: soglingan) worden in veel ster- 



