41 



kere niiite iiiin,iregn'[)en «lan de oiulcre Lrcilccltcii van de pliiiit. Men 

 kan ervan overtuigd /ijn, dat een plant, waarvan de poepoes en de 

 soglingans niozaiekvrij zijn, ook in zijn gelieel niozaiek-gezond zal zijn. 

 Bij het nitzoeken van zaadboonien is het daamm van belang juist 

 naar de soglingans te kijken, daar deze als het ware een reagens 

 vormen op de mozaiekziekte. 



Het afdoende kenteeken van de innzaiekziekte is de kleur, of lie- 

 ver de vvankleur van de zieke bladen. De l)ladschijf is niet, zooals 

 gewoonlijk, egaal groen van kleur, maar afwisselend donker- en geel- 

 groen. De donkere kleur komt overeen met de normale kleur, mis- 

 schien een tikje donkerder; de geel-groene kleur is echter heel 

 al)normaal licht. Zeer karakteristiek voor de ziekte is de verdeeling 

 van deze twee kleuren. Oj) de sterk aangetaste bladeven volgen de 

 donkere partijen steeds de nervatuur (zie plaat 17 — 18): smalle 

 donkergroene streepen, met de fijne nerf in het midden ; de randen 

 teekenen zich scherp af tegen de geel-groene vlakte. Dikwijls is deze 

 scherpe mozaiek-teekening slechts te vinden op een gedeelte van het 

 blad, en dan het meest bij de voet of de top, minder in het midden- 

 gedeelte. Bij oudere bladen, of bij planten, die minder ziek zijn, 

 vloeien de donkere partijen uit tot grootere of kleinere vlekken, 

 zonder scherpe randen. Gewoonlijk is dit een teeken, dat de strijd 

 tusscheji de plant en de ziekte ten gunste van de eerste zal atioo- 

 pen (zie plaat 17 en 18, boven, rechts, waar zulk een kleine onscherpe 

 mozaiekvlek te vinden is). Dit hangt samen met het feit, dat mozaiek- 

 zieke bladen zich kunnen herstellen tenminste als de plant onder 

 goede condities verkeert. Is de plant krachtig, dan zal ze noimaal 

 verder groeien ondanks de mozaiekziekte, totdat ze hare normale 

 hoogte bereikt heeft. En dan zal men vinden, dat op de bladeren, 

 die sterk ziek waren, toen ze nog heid jong waren en dus nog een 

 gedeelte van de poepoes vormden, later de scherpe mozaiek-velden 

 langs de nervatuur verdwijnen, en plaats maken voor de uitvloeiende 

 grootere vlekken. Tegelijkertijd krij;;en de lichte gedeelten langzamer- 

 hand een normale groene kleur, zoodat het ten slotte zeer lastig, 

 dikwijls volkomen onmogelijk is, de teekenen van de oorspronkelijke 

 mozaiekziekte terug te vinden. Zulke genezen mozaiekbladeren zijn 

 gewoonlijk grof, en hebben dikwijls .marmer", zoodat het wel aan 

 te nemen is, dat de mozaiekziekte, zelfs wanneer ze geneest, toch 

 in de sortatiecijfers merkbaar zal zijn. Is de tabaksplant echter zwak, 

 en heeft ze geen kracht om tlink door te groeien, dan blijft ze steeds 



