ÏJAKAR. 



o 1- zaak: oiiliekend: waarschijnliik dezeltVU' als bij MozaiekziektL'. 



liet javaaiisehe woonl „Tjakar" heteekent: Kippenpooten, een zeer 

 kenti'ekende naam voor de tabaksbladeren, die aan deze ziekte lijden. 

 Zij worden smal, en op beide zijden van de middennorf is de smalle 

 rand van de bladsehijf onregelmatig gekorven, zoodat het blad wel 

 lijkt op een teen met onregelmatige huidplaatjes op beide zijden (zie 

 plaat 20). In minder geprononceerde gevallen is de bladschijf minder 

 geroiluceerd. en alle mogelijke overgangen tot het volkomen normale 

 iilad kunnen gevonden worden. 



De Tjakar-bladen worden uitsluitend gevonden aan den top van 

 de tabaksplant, of als de heel jonge plant ziek wordt, dan aan de 

 geheele plant, die dan klein blijft. Daarentegen vindt men nooit een 

 plant met gezonden top en tjakarzieke beneden-bladeren. Uit heeft 

 deze ziekte dus gemeen met de mozaiekziekte, dat alleen de jonge 

 gedeelten worden aangetast. 



Verder kan de tjakarziekte, evenals de mozaiekziekte door het 

 bieden van bijzonder gunstige levenscondities voor de zieke tabaks- 

 plant, in elk geval gedeeltelijk genezen. Wanneer een heel jonge 

 tjakarzieke plant overgebracht wordt in goede aarde, dan worden 

 weliswaar de al tjakarzieke bladeren niet meer normaal, maar de 

 nieuwe uitschietende loten vormen normale bladeren. 



Onderzoekingen omtrent de besmettelijkheid van de tjakarziekte 

 bij tabak zijn niet uitgevoerd. Verschillende redenen pleiten echter 

 ervoor, dat deze ziekte even besmettelijk is als de mozaiekziekte. 

 Ten eerste vindt men bijna altijd de tjakarziekte in bepaalde com- 

 plexen. Dit staat wid voor een deel in verband met den aard van 

 den grond. Ts deze zeer arm of zuui-, dan kan dit in hooge mate 

 het uitbreken van de ziekte bevorderen, zooals dit ook het geval is 

 met de mozaiekziekte. Het complexieuse optreden van de ziekte kan 

 echter ook in verband staan raet een infektie, voor liet geheele com- 



4 



