74 



l>ii wi'lke iiu'ii wi'l »H?ii byzonden* gulzighei»! kiin veronderstellen, juiitt 

 tt> viiiilcn /.\)ii in <li)' nuuuulen, wtuirin <!«> jonue tahak op het veM Htiiat. 



lU' liirvt'M Icvi'ii uitsluittMxl in <]vn ün<K'rj,'run<l. Ui- volwassen 

 kevertjes vindt men meer lioven in den loi«Hen bovenpron<i, waar ze 

 met voorliefde koele en scliaduwrjjki' plekken «ipzoeken, b.v. onder 

 steenen, aardklnitjes, blad>t ukken, <•! der^'eiijken. De in de Vor^^ten- 

 landen zoo al;,'emeen jjebriukte sehntbhuleren (rotlongs) zyn zeer ge- 

 wilde verblijfplaatsen voor «Ie («onoceplialunrs, waar ze niet alleen 

 koelte en vocht heblien, nuuir tegelyk rijkelijk voedsel, in den vorm 

 van de jonj^'e tabaksplantje«. Zoo niet om andere redenen, dan zyn 

 de rodongs alleen om deze reden al af te kenren. 



Hji aanraking hebben èn de kevers èn de larven de gewoonte ,dood" 

 te gaan liggen. Hierdoor worden de kevers nog l;i.stiger te ontdekken, 

 diiar ze, zoo lang ze stil liggen, bjjna niet te onderscheiden zyn van 

 de omringende aardklnitjes. Weliswaar is de kleur van de kevers 

 zeer mooi zwart met ^^en bruine glans er overheen; maar — als 

 boven vermeld — wordt deze kleur .steeds gedekt door stof en aarde, 

 zoodat de op het veld gevonden kevers steeds vuil-grijs zijn. 



Dat de Tjidals groote schade kunnen doen luin de jonge pas uit- 

 geplante tabak, is een feit. Den jongen stengel vreten ze aan, geheel 

 beneden bij den grond, dikwijls zonder den steng«'l door te kiiagen, 

 zoodat de stengel in verbintenis blijft met de wortels. De jonge 

 tabaksplant valt om, en -_'iuit ten slotte dood. Ook de bladeren van 

 «Ie kleine tabaksplant kunnen ze aanvreten, en dan gewoonlijk op 

 dezelfib' wijze als de Holoniara: ze beginnen bij de hoofdnerf, l»ij de 

 basis van het blad (zie plaat 32). Hiervan vreten ze ver«ler, zoodat 



ten slotte het geheele bhul en daarbij ook UDg de p"-! - "p-^- 



vreten wordt. 



Ni«'t alleen tabak wordt aangevreten door de Tjid.ils. Nog liever 

 vreten ze oude verrotte plantendeelen, kooUdaderen. piuirdenmest 

 enz. Kn ook andere cultuurplanten worden aangevreten. Maxwell- 

 liefroy verm«'ld b.v. «lat hij een veld met indigo gezien heeft, waar 

 iedere stam zwart was van Opatruni's. 



Daar «Ie larven (de oelar kawat) steeds beneden in de Jiarde blijven, 

 kunnen ze geen kwaiul doen aan die ged«'elten van de tabaksplant, 

 die boven «len grond >tiuin. DiUirent«'gen vreten ze wel ium d«' onder- 

 aardsche ge«leelten, b.v. ajin de heel jong»' haarwortels. D«' daardoor 

 verrichte schade is echter - zooals proeven in het laboratorium van 

 het Proefstation lieitben getoond — gewoonljjk niet groot, daar de 



