16 ONDERZOEKINGEN OVER SPHA.EROPLEA ANNULINA Ag. 



DWARSWANDEN. 



Wanneer de eencellige draad van Sphaeroplea eene zekere lengte heeft be- 

 Teikt, ontstaat daarin vroeger of later een dwarswand, loodrecht op de lengteas 

 der plant, welke dwarswand daarna door meerderen gevolgd wordt. Deze eerste 

 dwarswand ontstaat meestal in het midden der cel, docli hij kan ook op ^'3 der 

 lengte gevormd worden. De plaats is dus niet constant, en evenmin die van den 

 eerstvolgenden dwarswand, welke meermalen het eerst verschijnt in de kleinste 

 der beide dochtercellen. 



Over het geheel ontstaan de dwarswanden later in welig groeiende dan in 

 armoedige planten. In het eerste geval kan de plant eene lengte van 3,5 m.m. 

 hebben vóór het verschijnen van het eerste tusschenschot, bij zwakke planten 

 daarentegen vindt men spoedig een aantal dwarswanden. Heinricher heeft in 

 zijne schematische fig. 15 op eenvoudige manier door lijnen en punten verschil- 

 lende gevallen hiervan voorgesteld. Bij mijne culturen heb ik soortgelijke ge- 

 vallen evenzoo gevonden. 



Deze dwarswanden of tusschenschotten hebben een zeer bijzonderen vorm, 

 welke CoHN in 1855 niet gekend schijnt te hebben en welke, gelijk boven ge- 

 zegd, voor Heinricher de aanleiding geweest is, om de uit Graz afkomstige 

 planten tot eene bijzondere variëteit der species Sphaeroplea annulina Ag. te 

 brengen. Over deze dwarswanden mogen hier nog eenige bijzonderheden mede- 

 gedeeld worden. 



A.1 aanstonds valt de groote dikte dezer dwarswanden in het oog, welke de 

 dikte van de buitenwanden der cel aanzienlijk, soms wel 12 en meermalen over- 

 treft. Daarbij is hunne oppervlakte niet vlak, zooals gewoonlijk, maar onregel- 

 matig gegolfd, hetgeen veroorzaakt, dat de massa van den wand, die zelf sterk 

 lichtbrekend is, zoowel van ter zijde als van boven op gezien een eigen ster- 

 ken lichtglans afgewisseld met donkere slagschaduw vertoont. Bovendien ziet 

 men, dan eens meer dan weder minder duidelijk, een aantal aan elkander even- 

 wijdige lagen in de massa. De figuren, welke deze dwarswanden op de doorsnede 

 vertoonen, kunnen hoogst verschillend zijn. Men zou ze in twee soorten, regel- 

 matige en onregelmatige^ kunnen verdeelen, welke door allerlei tusschenvormen 

 in elkander overgaan. De eerste, heb ik in mijne voorloopige mededeeling in de 

 Kon. Akad. v. Wetenschappen te Amsterdam balken genoemd. Zij gelijken in 

 den eenvoudigsten vorm, zooals fig. lla vertoont, op een dwarsbalk met eeniger- 

 mate gegolfde oppervlakte. In dat geval is de gemeenschap tusschen den inhoud 

 der aangrenzende cellen door den balk afgesloten. Zeer dikwijls echter blijft 



