ONDERZOEKINGEN OVER SPHAEROPLEA ANNULINA Ag. 17 



die gemeenschap eenigcn tijd bestaan on wordt zij eerst daarna opgeheven, om- 

 dat de tusschenwand gevormd wordt door een dikken, breeden ring met eene 

 eenigszins onregelmatige opening in het midden, welke eerst later, lietzij aan 

 ééne zijde, hetzij aan beiile zijden door een stop of prop van cellulose geslo- 

 ten wordt. Deze prop doet zich nu eens voor als eene verdikking van den 

 balk in het midden, dan weder als eene min of meer kegelvormige massa, die 

 met oen breed grondvlak op den ring rust. Beide zijn later innig verbonden en 

 uit dezelfde stoffen bestaande, althans, zoover ik heb kunnen nagaan, physisch en 

 chemisch (zie volgende bladzijde) niet verschillend, en alleen van elkander te on- 

 derscheiden door het beloop der in beide voorkomende lagen. De figuren 14 i en 14 c 

 kunnen beter dan eene uitvoerige beschrijving daarvan eene voorstelling geven. 



Dat de ring, hoewel reeds tamelijk dik en uit een aantal lagen bestaande, in 

 het midden nog open is, ziet men het best, wanneer de dvvarswand door om- 

 buiging of door drukking van den Sphaeroplea-draad niet van ter zijrle, maar van 

 boven op in het gezicht komt. Maar ook wanneer die ring zijdelings of en profil 

 te zien wiis, heb ik meermalen in de levende plant de opening in het midden 

 duidelijk waargenomen, en de plasmadraden met chlorophylikorreltjes onafgebroken 

 daardoorheen zien doorloopen van de eene cel in de andere. Eindelijk wordt het- 

 zelfde nog bevestigd door hetgeen het onderzoek der uit Griiz ontvangen zy- 

 goten mij leerde. Ik vond daarin namelijk behalve oösporen en stukken van 

 Sphaeroplea-draden, een aantal ronde schijfjes, eenigszins onregelmatig van op- 

 pervlakte, sommigen soliede, maar anderen met eene onregelmatige opening m 

 het midden, geheel overeenkomende met het beeld, dat de balken van levende plan- 

 ten van boven op gezien vertoouen (zie PI. II fig. 16). Deze schijfjes nu zijn, zooals 

 het chemisch onderzoek nog nader aantoonde, niet anders dan de na ontledino- van 

 den buitenwand der Sphaeroplea-draden overgebleven dwarswanden of balken, 

 die nu geïsoleerd alle bijzonderheden duidelijk laten waarnemen en tevens een 

 sprekend bewijs zijn van de groote mate van resistentie der dwarswanden, welke 

 ongeschonden overblijven, ook wanneer de wand waaraan zij verbonden waren, 

 geheel verdwenen is. 



Behalve deze op grooter of kleiner afstand van elkander ontstaande dwars- 

 wanden, vindt men nog eene andere soort van afscheiding, welke ik boven de 

 onregelmatige genoemd heb. Deze komen in de meest grillige vormen voor, en 

 zijn niet anders dan woekeringen van cellulose, die op allerlei plaatsen aan de zij- en 

 lengtewanden kunnen ontstaan, en nu eens het lumen der cel slechts plaatselijk 

 vernauwen, dan weder volkomen afscheidingen vormen van kolossale dikte. Eene 

 beschrijving van deze woekeringen laat zich niet wel geven, maar de figuren 17, 18, 

 19, 21 en 22 kunnen althans van enkelen daarvan een denkbeeld geven. Opmerking 



A 3 



■NATÜIIKK. VERH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXVI, 



