ONDERZOEKINGEN OVER SPHAEROPLEA ANNULINA. Ag. 1^ 



rophyllkorrels en cluomatophoren (wel 5 è, 6 in aantal), welke massa, zoo zij 

 niet tegen de afzettino- aanligt, door onderscheiden dunne kleurloozo plasmadra- 

 den met deze verbonden is (verg. fig-. 19 en 25), en bet heeft allen schijn, alsof 

 de materie, voor de afzettingen noodig, in deze massa gevormd en door de ilumic 

 plasmastroompjcs naar het bestem mingsoord gevoerd wordt. 



Dit alles wordt nog meer in liet oog vallend, wanneer men ook den blik 

 vestigt op het ontstaan der onregelmatige woekeringen van cellulose. Deze be- 

 ginnen gewoonlijk met eene plaatselijke afzetting op eenig punt aan de binnen- 

 zijde van den celwand, op dergelijke wijze als het eerste ontstaan der ringen, 

 en zij gelijken in vorm aanvankelijk op de proppen, welke de ringen sluiten. 

 Men zou zeggen, het zijn proppen, die niet op den rand van den ring, maar 

 op eenig willekeurig punt van den binnenwand der cel aangehecht zijn. Fig. 19 

 geeft daarvan een voorbeeld. Meermalen treft men in de dunne uiteinden der 

 plant een aantal zulke proppen dicht bij elkander aan, maar ook op het dikkere 

 middengedeelte der plant komen zij soms vrij dicht bij elkander voor. Tegen 

 deze initialen hebben, dan eens meer in deze, dan weder in gene richting, 

 nieuwe afzettingen van cellulose plaats, terwijl op de boven beschreven wijze 

 het protoplasma met zijne attributen zich in de nabijheid daarvan ophoopt. Zoo 

 kan het gebeuren, dat, wanneer eenigen dier proppen dicht bijeen liggen, al zijn 

 ze ook niet in een zelfde vlak loodrecht op de as der plant geplaatst, zij toch 

 door aangroeiing langzamerhand elkander raken en aaneengroeien, zoodat er ten 

 slotte een eenigszins onregelmatige dwarswand of balk gevormd wordt. Men ziet 

 dit proces in wording afgebeeld in fig. 19 en in meer gevorderden staat in fig. 17 j 

 de uitwassen zijn hier gemakkelijk te herkennen aan hunne donkere omtrekken, 

 een gevolg van het sterk lichtbrekend vermogen der cellulose-massa's. 



Maar soms geschiedt het ook, wanneer eenmaal de neiging tot cellulose-woe- 

 kering in den Sphaeroplea-draad aanwezig is, dat tusschen twee dicht bij elkan- 

 der gelegen en reeds vrij dikke dwarswanden of balken de afzetting van cellulose 

 op onregelmatige wijze voortgaat. In dat geval wordt eene zekere hoeveelheid pro- 

 toplasma met chlorophyll tusschen de cellulose-massa's opgesloten en blijft daarin, 

 zoolang de cel leeft. De chromatophoreii kan men echter in deze ondoorschij- 

 nende ophooping van groen plasma niet duidelijk onderkennen, en de reactie 

 met jodium leert dat hier, evenals in de puntige uiteinden der planten wier 

 inhoud grootendeels door ceilulose-afzetting gevuld is, geen zetmeel meer te 

 ontdekken is. Het zetmeel is dus vermoedelijk tot vorming van cellulose ver- 

 bruikt. Hei>'RICHER, die ook de cellulose-proppen kortelijk beschrijft, heeft 

 dit evenzoo gevonden (11. p. 435). 



Uit het bovenstaande volgt, dat, gelijk ik reeds in mijne voorloopige mede- 



