20 ONDERZOEKINGEN OVER SPHAEROPLEA ANNÜLINA Ag. 



deeling (Procesverbaal der Zitting van 26 Mei 1883 der Kou. Akad. v. Wet. 

 te Amsterdam, Afd. Natuurkunde, en Botan. Ceiitralblatt. Bd. XV, No. 12) 

 heb opgemerkt, de vorming van cellulose als dwarsbalken en proppen bezwaar- 

 lijk volgens de voorstelling van Naegeli door intussusceptie kan geschieden, 

 maar dat voor deze gevallen veeleer gedacht moet worden aan den groei door 

 appositie, gelijk Dippkl en Strasbürgeu die in hunne bekende werken be- 

 schreven hebben. Ja zelfs, even als de balken van Caulerpa aan deze laatste 

 physiologen tot steun voor hunne voorstelling gediend hebben, zoo kunnen dit 

 ook de boven beschreven cellulose woekeringen van Sphaeropiea doen. In 

 hoeverre de verschijnselen, welke Sphaeropiea vertoont, ook verklaard zouden 

 kunnen worden uit de voorstelling, welke onlangs Wiesner in zijne belangrijke 

 ^TJntersuchungen ilher die Organisation der vegetabiUschen ZellJiatd" (Sitzungsber. 

 d. Wien. Akad. Jan. 1886) van den bouw en den groei van den celwand 

 gegeven heeft, zou nader onderzocht moeten worden. Alleenlijk wil ik op- 

 merken, dat die voorstelling van het karakter van den groeienden cel- 

 wand als een levend, protoplasma-houdend weefsel, volgens welke de tot dus- 

 verre aangenomen scherpe grens tusschen protoplasma en celwand vervalt, de 

 bovenbeschreven woekeringen van cellulose, waarbij vaak een zekere hoeveel- 

 heid protoplasma in de cellulose-massa wordt ingesloten, in een geheel ander licht 

 plaatst en nog beter rekenschap geeft van het levend blijven van dit ingesloten 

 protoplasma, dan wanneer men het, overeenkomstig de oude voorstelling, als 

 min of meer geincysteerd beschouwt. Men heeft toch bij Sphaeropiea niet 

 te doen met rusttoestanden, zooals Stahl ze bij Vaucheria geminata {Bot. 

 Zeit. 1879 No. 9) heeft gevonden, maar met groeiende planten. 



De vorming der bovenbeschreven dwarswanden of balken schijnt voor onze 

 Alge een normaal verschijnsel te zijn. Althans zij komen in welig groeiende, 

 ougenschijnlijk geheel gezonde planten regelmatig voor. Heinricher beschouwt 

 ze als een der voornaamste kenmerken zijner variëteit crasstsepta (zie boven 

 bl. 5). Die balken zijn ook eifelijk. Leitgeb zag ze het eerst in 1882; de 

 planten, uit de zygoten dezer generatie verkregen, vertoonden ze evenzoo, 

 zoowel bij Knt in Berlijn en bij mij in Utrecht, als in Grilz ; ik vond ze nog- 

 maals terug in de derde generatie. 



De groote woekeringen van cellulose schijnen echter bij voorkeur onder bij- 

 zondere, eenigszins abnormale omstandigheden te ontstaan. Ik vond ze voor- 

 namelijk by armoedig ontwikkelde planten, vooral bij de zoodanige, die in een 

 klein glas in betrekkelijk geringe hoeveelheid water moeten leven. Dit komt 

 overeen met de ervaring van Heinricher, die de neiging tot vorming van 

 cellulose-proppen zag toenemen, wanneer hij de planten uit de vi'ije natuur in een 



