22 ONDERZOEKINGEN OVER SPHAEROPLEA ANNULINA Ag. 



ontstaan zijn, dan moet dit vroeger in eene reeks van ons onbekende genera- 

 tiën allengs geschied zijn, en kunnen zij ouder veranderde toestanden ook eerst 

 allengs na ettelijke generatiën verdwijnen, want gelijk gezegd, zij zijn erfelijk 

 in de eerstvolgende afstammelingen. Ik voor mij zou de plant, die ons bezig- 

 houdt, liever als eene afzonderlijke variëteit (Heinrichek) of species (Kky) 

 beschouwen, en de beteekenis der stevige, dikke dwarswanden zoeken in het 

 versterken en tegen inknikken of platdrukken beveiligen van den langen, duu- 

 waudigcn draad, terwijl de woekering der cellulose-vorming aan abnormale pro- 

 ductie onder min gunstige levensvoorwaarden, overeenkomstig met hetgeen bij 

 hoogere planten voorkomt, zou toe te schrijven zijn. 



Sexüeele yoorïplanting. 



Vroeger of later, naarmate de levensomstandigheden minder of meer gunstig 

 zijn voor de plant, ziet men in de draden van Sphaeroplea zich de voortplan- 

 tingsorganen ontwikkelen. De voorbereiding hiertoe bestaat in eene verandering 

 van den inhoud van sommige cellen, welke zeer verschillend is, naar gelang 

 zich öf spermatozoïden 5f oöspheeren zullen vormen. Somtijds ondergaan bijna 

 alle cellen van den volwassen draad met uitzondering van de draadvormige 

 eindcellen achtereenvolgens deze verandering. Altijd wordt echter in ééne cel 

 slechts één der beide geslachtsorganen gevormd ; zij wordt 5f antheridium öf 

 oögonium. Het aantal der antheridia en oögouia, welke ééne plant voort- 

 brengt, is even groot of verschilt niet veel. Meestal zag ik eenige (3 h 4) an- 

 theridia achter elkander en daarop een even groot aantal oögonia volgen, maar 

 soms ook vond ik eene reeks van op elkaar volgende cellen afwisselend in 

 mannelijke en vrouwelijke geslachtsorganen veranderd. Dit heeft ook Kny (11. 

 p. 261) gezien. Sphaeroplea annulina is dus mouoecisch en blijft dit zelfs, wanneer 

 de plant slechts uit twee cellen bestaat, maar, gelijk boven is medegedeeld, heb 

 ik in mijne kuituren ook zwakke, slechts uit ééne cel bestaande plantjes aan- 

 getroffen, die 5f alleen spermatozoïden öf alleen oöspheeren vormden, zoodat in 

 dit geval het nanisme ook tot dioecie kan leiden. 



Antheridiën. 



Wanneer eene cel z'ch tot antheridium zal ontwikkelen, ziet men eerst de 

 groote chromatophoreu allengs kleiner worden, de uitwendige omhulling en de 



