ONDERZOEKINGEN OVER SPHAEROPLEA ANNULINA Ag. 25 



maakt, lieb ik niet f^evonden. Ook zag ik de ondoorschijnende moleculen, die 

 gemakkelijk kleurstoffen opnemen, vooral aan de beide uiteinden opgehoopt en 

 in het midden eene enkele of dubbele kleurlooze strook (kraag volgens Hein- 

 BICHER 11. p. 440). In dat ondoorschijnende gedeelte aan het achtereinde komen, 

 volgens Kny (11. p. 261), kleine geelachtige chromatophoren en eenige kleur- 

 looze korreltjes voor, die ten deele uit zetmeel bestaan. Heinricher daarentegen 

 beweert, dat de spermatozoïden van Sphaeroplea zonder twijfel geene chroma- 

 tophoren bezitten (11. p. 440 noot.) 



De tegenspraak tusschen beide schrijvers berust waarschijnlijk op de verschil- 

 lende beteekenis, die beide aan het woord „chromatophoren" hechten. Vat men 

 het op in den zin door Schmiïz gebruikt, en begrijpt men daaronder die 

 grootere lichamen met pyrenoïden, zetmeelring en omgevend gekleurd plasma, 

 welke in de vegetatieve cellen van Sphaeroplea voorkomen, dan heeft ongetwijfeld 

 Heinricher gelijk. De geheele, boven gegeven beschrijving van de verande- 

 ringen, welke in de vegetatieve cel plaats hebben bij de vorming van het an- 

 theridium, bewijst dit voldoende. Maar dit kan ook Kny niet bedoeld hebben, 

 die zelf eenige regels vroeger zegt, dat bij die vorming de groote pyrenoïden 

 met hunne zetmeelringen verdwijnen. Ik geloof dus, dat hij met den naam 

 van chromatophoren het fijnkorrelig, licht geel gekleurd plasma, dat in het 

 ondoorschijnend gedeelte der spermatozoïden voorkomt, wil aanduiden. Twijfel- 

 achtig komt mij eindelijk de aanwezigheid van zetmeel in deze voor. In het 

 bijna volwassen antheridium kon ik met jodium nergens zetmeel ontdekken, en 

 met het oog op de levensfunctie der spermatozoïden schijnt mij de vorming van 

 zetmeel in deze minder waarschijnlijk. Ook herinner ik mij niet, dat in de sper- 

 matozoïden van verwante planten met zekerheid de aanwezigheid van zetmeel 

 is aangetoond. 



OöGOSIËN. 



De cellen^ die zich tot oögoniën zullen ontwikkelen en waarvan de plaats in 

 den Sphaeroplea-draad reeds boven aangewezen is, ondergaan reeds van den aan- 

 vang eene geheel andere wijziging van den inhoud dan die, welke tot antheri- 

 diën worden. Wanneer, (hetgeen in beide gevallen voorafgaat) de cel volwassen 

 is en een zeker aantal ringen met chromatophoren, chlorophyllkorrels en kleur- 

 loos plasma bevat, ziet men, als eerste voorbereiding tot de vorming van het 

 oögonium, voor zoover ik heb kunnen nagaan, eene uitbreiding van de netvor- 

 mige plasmadraden, welke de ringen onderling verbinden. Daarbij schijnt eene 



A 4 



NATUURK. VEEII. DER KONINKL. AKADEMIE DEEL XXVI. 



