34 ONUEEZOEKINGEN OVER SPHAEEOPLEA ANNÜLINA A^ 



denkbeeld bij mij op, of deze misschien deel aan de kleuring mijner praepara- 

 ten konden hebben. Ik heb daarop de cellen van Sphaeroplea opzettelijk in 

 dit opzicht onderzocht, maar noch met ijzerzouten, noch met kaliumbichromaat, 

 noch met het later door Moll aanbevolen reagens (Maandblad v. Natuurweten- 

 schappen Bd. XI. p. 27.) heb ik daarin looistoffen kunnen vinden. 



Nader onderzoek evenwel bevestigde mij in de aanvankelijke meening, dat de 

 bedoelde voorwerpen toch inderdaad kernen zijn. Ik vond ze terug bij gebruik 

 van verschillende kleurstoifen. Met pikro-karmijn werden zij rood (zie fig. li:), 

 met pikro-nigrosine bruinrood, terwijl het plasma vuilblauw werd (zie fig. 13) ; met 

 haematoxjdine werden zij blauw gekleurd (zie fig. 23). En toen ik ze onderzocht 

 met de beste optische hulpmiddelen van den tegenwoordigen tijd, namelijk met 

 het nieuwe apochromatische objectief voor homogeene immersie van Zeiss met 

 1.30 openingshoek en 2.0 focaal-afstand, vond ik in onderscheiden kernen ook de 

 nucleoli, en in een enkele ook deelingstoestanden, zoo als fig. 23 doet zien. Het 

 bleek mij, door vergelijking met andere praeparaten, dat ik in bovengenoemde geval- 

 len te doen had met een eerste stadium van het proces der vorming van sperma- 

 tozoïden. Op een tijdstip, waarop de ringen met chromatophoren nog geene an- 

 dere noemenswaardige wijziging vertoonen, dan deze, dat de plasmadraden, die 

 ze vereenigen, overvloediger schijnen te worden, deelen zich de kernen herhaal- 

 delijk door insnoering en worden uit het cytoplasma, dat ze omringt, gevoed. 

 De door insnoering ontstaande stukken behoevea daarbij niet even groot te zij q ; 

 evenmin is de voeding bij alle stukken even snel ; van daar, dat in dit stadium 

 de grootte der dochterkernen zeer onderscheiden kan zijn. 



Bij de verdere ontwikkeling verdwijnt echter allengs dit verschil. Zoo vond 

 ik in een later stadium, afgebeeld in fig. 7, waar de kernen door Beale's kar- 

 mijn gekleurd zijn, de meesten van ongeveer gelijke grootte. Nucleoli waren 

 toen niet daarin te herkennen, wel daarentegen een grooter of kleiner aantal 

 chromatine-lichaampjes, uiterst klein, sommigen als puntjes, anderen als staafjes 

 zich voordoende, zonder dat het mij echter mogelijk was, daarin bepaalde figu- 

 ren te herkenneu. Deze kernen waren nu, zoo als de figuur doet zien, vrij 

 gelijkmatig verdeeld in de plasma-massa met groote vacuolen, die in de plaats 

 der ringen was getreden. Het aantcil der pyrenoïden met amylumriugen was 

 verminderd, maar onderscheiden groote chromatophoi'eu met beide bestanddeeleu, 

 wier inhoud in de verharde massa zich scherp tegen de omgeving afteekeude, 

 waren nog in de plasma massa verspreid. 



Weldra verdwijnen nu ook deze; het amylum wordt verbruikt en de pyre- 

 noïden verdcolen zich vermoedelijk in de plasma-massa of worden in deze op- 

 gelost; althans zij zijn niet meer afzonderlijk herkenbaar. De kernen daarentegen 



