ONDEEZOEKINGEN OVER SPHAEEOPLEA ANNULINA Ag. 13 



In dezen toestand is namelijk de zich vrijmakende zwermspoor een klein worm- 

 vormig lichaam, twee h drie maal langer dan breed, aan het eene einde (het ach- 

 terste gedeelte) dikker en groen, aan de andere helft of het zoogenaamde 

 voorste gedeelte, aanzienlijk dunner en met zeer kleine roode korreltjes gevuld, 

 behalve aan den top die kleurloos is en waar zich twee bij het leven niet waar- 

 neembare, maar na dooding met jodium uiterst moeilijk te onderscheiden ciliën 

 schijnen te bevinden (Heinricher 11. p. 445 noot en fig. 17; zie ook de 

 fraaie figuur 4 op Taf. LXV van Kny's Wandtafeln). Heinriciier meent, in 

 tegenspraak met COHN, dat die verdeeling der roode en groene kleurstof in de 

 zwermsporen steeds zeer regelmatig is, maar ik heb, nevens de boven beschre- 

 ven verdeeling, ook herhaaldelijk zwemsporen aangetroffen, waarin de groene 

 en roode korrels zonder regelmaat gemengd waren, ja zelfs ik heb dit evenzoo 

 in lateren toestand gevonden, wanneer de sporen reeds tot kleine spoel vormige 

 Algen met zweepvorraige uiteinden waren uitgegroeid. (Vergelijk ook Kny 

 11. p. 264). 



Nadat op de beschreven wijze eene der portiën zich tot zwermspoor ontwik- 

 keld heeft en naar buiten getreden is, volgt op dezelfde wijze een tweede por- 

 tie, daarna een derde en soms ook een vierde, totdat ten laatste de wand der 

 zygote als een ledige dop overblijft. Heinricher beschrijft dit proces uitvoe- 

 rig (11. pag. 445 — 447) en wat ik daarvan gezien heb, komt in het algemeen 

 met deze beschrijving overeen, zoödat ik hiernaar mag verwijzen. De vrijge- 

 komen zwermsporen bewegen zich met het voorgedeelte vooruit, rondwentelende 

 door het water, maar alras verandert nu de vorm in dien van een spoelvormig 

 lichaampje, aan beide einden in een dunnen, zweepvormigen draad uitloopende, 

 alzoo in den typischen vorm van Sphaeroplea, waarmede dan de kieraing afge- 

 loopen is. 



In de gegeven voorstelling heb ik aangenomen, dat de zygote, door vooraf- 

 gegane destructie van den wand van het oögonium, vrij was, maar in vele gevallen 

 blijven de zygoten in geheele rijen in de moedercel besloten, ook in het voor- 

 jaar. In dat geval heeft de kieming binnen die moedercel plaats, maar nu 

 verkeeren de zich vormende zwermsporen in zeer ongunstige omstandigheden. 

 Er is voor haar ter nauwer nood ruimte om uit de spoor te komen, en om 

 tusschen de zygoten en den binnenwand van het oögonium een bescheiden 

 plaatsje te vinden. Daartoe moeten zij vaak zich in allerlei bochten wringen 

 en vreemde vormen aannemen, zooals fig. 20, PI. Il vertoont. Maar voor de 

 verdere ontwikkeling is geen gelegenheid. Het kan dan ook niet bevreemden, 

 dat van de nog in de moedercel besloten zygoten een aantal te loor gaan, en 

 dat bij kunstmatige culturen de door Heinricher aanbevolen maatregel, om. 



