ONDERZOEKI.M(JEN OVEE SPHAEKOPLEA ANNULINA Ajr. H 



moeten gelooven, een invloed dien hij niet waagde te verklaren. Of de ge- 

 achte schrijver, thans 30 jaren later, nog dezelfde meening is toegedaan, geloof 

 ik mogen betwijfelen. De tijd is voorbij, waarin men bij dergelijke verschijn- 

 selen aan een raysterieusen invloed denkt. Ongetwijfeld — dit leert de alge- 

 meene ervaring — is bij vele sporen en zaden een korter of langer tijd van 

 rust noodig, alvorens zij kunnen ontkiemen. Veelal geschiedt deze ontwikkeling 

 in de gematigde luchtstreek eerst in de lente, die volgt op het rijp worden en 

 afvallen der sporen en zaden. Maar de reden daarvan is niet uitsluitend in de 

 lagere winterteinperatuur, doch veeleer in de veranderingen te zoeken, welke 

 zaad of spoor nog moeten ondergaan, nadat zij van de moederplant gescheiden 

 zijn, of nadat deze laatste gestorven is. Die veranderingen zijn ons in de 

 meeste gevallen niet of onvolkomen bekend, maar toch wijzen de onderzoekingen 

 der laatste jaren reeds op eenige processen, welke zonder twijfel daarbij eene 

 groote rol spelen. Zoo heeft o. a. H. Müller-Thurgau voorleden jaar de 

 stofwisseling in de rustperiode van den aardappel nagegaan (Lanclwirthsch. Jakr- 

 bücher 1885, p. 851—907. Hef. in Bot. Centralbl. Bd. XXVII, p. 90-92). 

 en aangetoond, dat het de knoppen eerst aan de noodige hoeveelheid suiker 

 ontbreekt, aangezien de gevormde suiker grootendeels tot vorming van zetmeel 

 en voor een klein gedeelte voor de ademhaling gebruikt wordt, en dat eerst 

 later aan het einde van de rustperiode, wanneer de activiteit van het proto- 

 plasma afneemt, de suiker in voldoende hoeveelheid in de nabijheid der knop- 

 pen zich kan ophoopen, terwijl dan tevens een eigen ferment in de kiem op- 

 treedt. Zoo bezitten een aantal planten eene werkelijke periode van rust ge- 

 durende den winter, welke van inwendige oorzaken afhangt en wel onder- 

 scheiden moet worden van de schijnbare periode van rust, door droogte of 

 temperatuursverlaging, alzoo door uitwendige invloeden teweeg gebracht. 



Om tot Sphaeroplea terug te keeren, ik heb even als Cohn gevonden, dat 

 de oösporen in den voorzomer gevormd, en sedert dien tijd tot in den winter 

 in het water bewaard, niet veranderden, niettegenstaande zij gedurende het 

 ongunstige jaargetijde in mijne verwarmde kamer geplaatst waren. Daaruit 

 volgt echter niet, dat zij niet in den winter zouden kunnen ontkiemen. In- 

 tegendeel, de zygoten van den oogst van 1882, zoowel als die van 1883 (beide 

 uit Graz door vriendelijke bemiddeling van Prof. Leitgeb ontvangen) en even- 

 zeer die van hier in 1883 gekweekte planten, den 13 December 1883 in gla- 

 zen met welwater op eene goed verlichte plaats gebracht in eene kweekkas, 

 waarvan de gemiddelde temperatuur 60° a 65° F. bedroeg, vertoonden reeds 

 den 24 December een aantal jonge planten. Ik geloof daarom, dat, al behoe- 

 ven de sporen van Sphaeroplea ook eene periode van rust, het mislukken der 



