ONDERZOEKINGEN OVEK SPHAEEOPLEA ANNULINA Ag. 



Structuur der oösporen of zygoten. 



De rijpe oösporen, die in enkele of dubbele rijen in de moedercel of het oögo- 

 nium blijven liggen en daarin overwinteren (en gewoonlijk eerst vrij komen, wan- 

 neer de wand dezer moedercel langzamerhand gedesorganiseerd wordt) zijn kogel- 

 vormige lichamen van gemiddeld 0,02 mm. middellijn. Zij kunnen echter soms 

 vrij wat in grootte verschillen. Waar zij in eene enkele rij liggen in de cel, 

 zijn zij in den regel grooter dan waar twee, of wel (hoewel zelden) drie rijen 

 naast elkander worden gevonden. Volgens CoHN kunnen zij eene grootte be- 

 reiken van 0.054 mm., ja in enkele gevallen van 0.181 mm., als wanneer hij 

 ze monsfersporen noemt. 



Zij zijn uitwendig bekleed door een tamelijk dikken wand, voorzien van een 

 aantal wrataehtige verdikkingen, welke één- k tweemaal de dikte van den wand 

 bezitten, eenigszins stomp-puntig uitloopen en meestal dicht tegen elkander aan- 

 sluiten, zoodat de oöspoor op de doorsnede op een grof getand rad gelijkt. 

 COHN heeft (p. 189) eene zeer uitvoerige beschrijving van dezen wand gegeven, 

 welke beschrijving over het algemeen goed overeenkomt met het door mij waar- 

 genomene, alleenlijk heb ik niet kunnen opmerken, dat de wratachtige verheven- 

 heden zich als regelmatige spiralen vertoonen, welke naar de twee polen van 

 den bol als meridiaancirkels samenloopen. Mij schijnen zij wel gelijkmatig over 

 de verschillende zijden verdeeld, maar zonder bepaalde regelmaat geplaatst, zoo 

 als CoHN dit bij enkele grootere individuen heeft waargenomen. 



De aard van dezen wand, het exosporium of (om de terminologie van Stras- 

 BURGER te gebruiken, die de wanden van sporen en pollenkorrels heeft gepa- 

 ralleliseerd) de exine is afwijkend van den cellulosewand ; hij is sterk gecu- 

 ticulariseerd, met chlorzinkjod ontstaat geen blauwe, meestal in het geheel 

 geene verkleuring, door koking in water wordt hij uiterlijk niet veranderd, en 

 zelfs tegen de inwerking van kali is hij bestand. Daarentegen bestaat het 

 uiterst dunne, gladde, niet altijd duidelijk waarneembare vliesje, dat den bin- 

 nenwand der spoor vormt, uit zuivere cellulose. 



De inhoud der oösporen bestaat uit eene menie-roode, ondoorschijnende massa, 

 waarin men tusschen een fijnkorrelig plasma een grooter of kleiner aantal 

 bolletjes waarneemt, die geheel het voorkomen hebben van oliedroppels, maar 

 toch vermoedelijk niet uit vette olie bestaan, aangezien zij, volgens Heinricher 

 (11. p. 444 aanm.), na eene maand in ether gelegen te hebben, niet verdwijnen. 

 Het laat zich toch bezwaarlijk aannemen dat gedurende dien tijd de ether niet 

 door den wand zou doorgedrongen zijn. De ware aard dezer kogel vormige 



A2 



MATüUEK. VEHH. DEE KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXVI. 



