VERSLAG 



VAN DE COMMISSIE TOT ONDERZOEK 



NAAR DE MATE, WAARIN WATER ONDER VERSCHILLENDE DRUKHOOGTE 



DOOR ZANDMASöa'S VAN VERSCHILLENDE SAMENSTELLING 



EN BREEDTE STROOMT. 



■♦Z-«000^3i»— 



Het gevaar van mislukking van de ontworpen droogmaking van het zuidelijk 

 gedeelte der Zuiderzee, dat door wijlen ons medelid Harting gevreesd werd, 

 tengevolge van de door hem verwachte sterke doorkwelling door het zeezand en 

 het diluviale zand, waarop de afsluitdijk zou moeten worden opgewoi'pen, gaf 

 aan wijlen ons medelid Stieltjes aanleiding tot het voorstel, de zaak der 

 doorkwelling te maken tot een onderwerp van onderzoek in den boezem van 

 de Natuurkundige Afdeeling der Akademie. Na door eene Commissie te zijn 

 voorgelicht, «mitrent het al of niet i'aadzame van het volgen van dezen weg, 

 droeg de Afdeeling in hare Vergadering van 26 April 1878 aan zes leden uit 

 haar midden het onderzoek op naar de mate, waarin water onder verschillende 

 drukhoogte door zandmassa's van verschillende samenstelling en breedte stroomt ; 

 inzonderheid door verzameling van waarnemingen bij kanalen, rivieren, polders, 

 droogmakerijen en andere werken. Daar de Heeren Harting en Ortt ver- 

 zochten verschoond te blijven van het aanvaarden van de opdracht, en liet lid 

 Stieltjeis, spoedig daarop, door den dood aan de Akademie ontviel, bleef de 

 volvoering van de taak rusten op de drie ondergeteekenden, overschietende leden 

 der benoemde Commissie. 



De verzamelde „Aanteekeningen", die thans worden aangeboden kunnen in 

 drie hoofdafdeelingen worden verdeeld, te weten : 



1. beschouwingen over de hoeveelheid water, die in een gegeven volumen 

 zand kan worden opgenomen ; 



2. proefnemingen over doorstrooming in het klein ; 



3. waarnemingen over doorkwelling in het groot. 



C 1 



NATUÜRK. VERH. DHJK KONINKL. AKADEMIE. DEBL XXVI. 



