6 VERSLAG OVER DE MATE, WAARIN 



het waterbezwaar veel minder. In de nieuwe droogmakerij Groot Mijdrecht 

 heeft men daarentegen veel met waterbezwaar te kampen gehad. Slechts voor 

 een deel was dat toe te schrijven aan de omstandigheid, dat de ringdijken zich 

 niet genoegzaam gezet hadden. Veeleer moet worden in aanmerking genomen 

 dat juist dwars door dezen polder de scheidingslijn loopt tusscheu het diluviale 

 zand en de alluviale klei (de zoogenaamde blauwe zeeklei), in den ondergrond 

 beneden het veen. 



Aan het doorkwellen van het grondwater door de diluviale zandlaag in het 

 oostelijk gedeelte der polders is ongetwijfeld voor het grootste gedeelte toe te 

 schrijven, dat in dezen polder zooveel meer waterbezwaar is ondervonden dan in 

 de westelijk daarvan gelegen droogmakerijen. 



Een merkwaardig geval van doorlating had in 1872 plaats bij den Haarlem- 

 mermeerpolder. 



Toen men in de ringvaart bij Heemstede een kuip van ongeveer 6 M. in het 

 vierkant, waar binnen de pijler der draaibrug moest worden gemetseld, had 

 afgedamd en des avonds alles voor de ledigmaling van den put had gereed ge- 

 maakt, vond men dezen des morgens droog. Het water was naar den polder 

 weggezakt. 



Het is van ouds bekend dat samengepakte veenlagen waterdicht kunnen zijn. 

 De Heer Havelaar heeft zulks waargenomen bij de veenlaag, die in een ge- 

 deelte der zuidelijke Zuiderzeekom nog onder de nieuwe zandlaag aanwezig is 

 (het overblijfsel van de veenlaag, die daar vroeger gelegen heeft). Dit veen 

 kon naar zijn uiterlijk droog genoemd worden, en was sterk samengeperst. 



Men weet dat de dijk van den Haarlemmermeerpolder voor een groot gedeelte 

 uit veen is opgeworpen. 



Doch niet alleen tusschenliggende zandlagen maar, zoo als reeds gezegd werd, 

 de physische toestand en de samenstelling van het zand zelf hebben een grooten 

 invloed op het doorlatend vermogen, zoodat proeven met zand in buizen geene 

 uitkomsten kunnen geven, die met de werkingen in de natuur overeenstemmen. 



Bij de proefnemingen met zand in buizen worden veelal de korrels eerst 

 grootendeels van elkander losgemaakt en uit hun verband gebracht. Sommige 

 waarnemers hebben het zand vóór de proefneming zelfs uitgewasschen of gegloeid. 

 Uit de gezamenlijke hier vermelde proeven kan dus worden besloten, dat de 

 cijfers voor het doorstroomen van water door zand, verkregen uit waarnemingen 

 met buizen, met los materiaal gevuld en zelfs aangestampt, noodzakelijk sterk 

 overdreven moeten zijn en dat gevolgtrekkingen, ten aanzien van doorkwelling 

 bij inpolderingen en droogmakerijen, daaruit afgeleid, schrikbeelden kunnen doen 

 ontstaan, zeer verschillend van de werkelijkheid. 



