WATKR DOOR ZANDMASSA'S STROOMT. 11 



Men dient in elk geval wel in het oog te houden van hoe groot gewicht 

 eene doorkwelling in den polder onafhankelijk van de lengte en hoedanigheid 

 van den dijk soms zijn kan. 



in het geval bijv. van de indijking der Zuiderzee zal door het verleggen van 

 den dijk, die, over het zand, in 1866 door Beyerinck ontworpen was, naar de 

 richting over de klei, volgens het plan van het wetsontwerp van 1877, het 

 waterbezwaar in aanmerkelijke mate verminderd worden, niettegenstaande de dijk 

 langer wordt. Evenzoo mag verminderde aanvoer van water in den polder ver- 

 wacht worden van het vooistel bij dat wetsontwerp gedaan, tot opneming van 

 de zandgronden, in de nabijheid o. a. van Harderwijk, in het boezemkanaal. 



De sterk uiteenloopende cijfers der tabel wijzen reeds aan welke wijde gren- 

 zen de scliatting toelaat van het waterbezwaar van een toekomstigen Zuider- 

 zeepolder. 



In de volgende proeve heeft men de ongunstigste cijfers, die men redelijker- 

 wijs daarvoor kan aannemen, trachten te berekenen. Plaat V. 



De buitendijk, die uit de specie, die de bodem in de nabijheid oplevert, en 

 dus grootendeels uit zand zou worden samengesteld, zou volgens het ontwerp 

 van 1866 van den Inspecteur van den Waterstaat J. A. Beijerinck aan de 

 binnenzijde worden gesteund door het water van een boezemkanaal, breed op 

 den waterspiegel 150 M., welke waterspiegel op — 0.50 M. hoogte zou worden 

 opgehouden door den binnendijk. 



Deze inrichting levert het voordeel dat de buitendijk, zelfs in het ongunstigste 

 geval bijv. onder een stormvloed van 3.00 M. -f- A.P., geen grooter waterdruk 

 dan 3.50 M. en dan slechts kortstondig te keeren heeft. De dijk zou echter 

 worden aangelegd voor liet grootste gedeelte zijner lengte op een zandbodem. 



Ook door dien bodem, onder den dijk henen, mag dus doorsijpeling worden 

 verwacht, zoolang hij niet door slib of kleineerzetting dicht is geworden. De 

 waarde van 2.72, die voor k bij de Betuwe gemiddeld in haar ganschen omvang 

 is gevonden, is voor den toestand, waarin de afsluitdijk, volgens het ontwerp 

 van Beijerinck, zou verkeeren, zeker te gunstig. Het schijnt daarom veiliger 

 bij waarnemingen, die grooter waarde voor k gaven, b. v. bij den toestand 

 te 's Hcrtogenbosch te rade te gaan. Neemt men voor alle zekerheid k ^:^ 15, 

 dus meer dan de meest vertrouwbare waarde, te 's Hcrtogenbosch gevonden, 

 dan verkrijgt men voor de hoeveelheid, die op het boezemkanaal zal worden 

 gebracht, het aanzienlijke bedrag van M = 15 ,. 3.50 x 41000 = 2.152.000 JVP; 

 zijnde 41000 M. ruim de lengte van den buitendijk volgens het ontwerp van 

 Beijerinck. Het is niet te verwachten dat het aanzienlijke cijfer van 2.152.000 M^, 

 zelfs gedurende den ongewoneu stormvloed, zal worden bereikt in een etmaal, 



