WATER DOOK ZANDMASSA'S STROOMT. 17 



AANTEEKENINGEN 



BETREFFENDE DE MATE, WAARIN WATER, ONDER VERSCHILLENDE 



DRUKHOOGTEN, DOOR ZANDMASSA'S VAN VERSCHILLENDE 



SAMENSTELLING EN BREEDTE STROOMT, 



I. Ruimte tusschen de zandkorrels. 



In de mededeeling van den Heer Stieltjes, bl. 212 van de Verslagen en 



Mededeel ingen, Tweede Reeks, XlII^e Deel, tweede stuk, werd reeds met een 



, woord gewezen op de omstandigheid, dat bij bolvormige korrels, zeer regelmatig 



gerangschikt, de tusschenruimte eene grootte heeft, die in constante verhouding 



staat tot de middellijn van de korrels, die alle even groot worden ondersteld. 



Daaruit volgt dus dat bij toeneming der grootte van de bolvormige korrels ook 

 de ruimte toeneemt, en dat derhalve waarschijnlijk zand meer water doorlaat 

 naarmate het grover is, gelijk ook bij proefnemingen is gebleken. Daar in 

 de werkelijkheid de zandkorrels niet zoo ruim gerangschikt op elkander liggen 

 als volgens de zoo even genoemde onderstelling, zelfs indien zij bolletjes van 

 gelijke grootte zijn, kan het, ook in verband met het onderzoek door waarne- 

 ming, van nut zijn de grootte der tusschenruimte zoo veel mogelijk door bere- 

 kening te verkrijgen. 



Bij het reeds genoemde zeer eenvoudige geval, waarbij de middelpunten der 

 bollen vier aan vier een kubus vormen en dus de tusschenruimten recht door- 

 loopende openingen aanbieden, kan blijkbaar meer water tusschen de bollen 

 worden geborgen dan bij de andere mede hieronder staande rangschikkingen. 



03 



NATÜÜEK. VERH. DEK KONIKKL. AKADEMIE. DEEL XXVI, 



