42 AAiJïEEKENINGEN BETREFFENDE DE MATE WAARIN 



die reeds plaats vindt door de werking van de zwaartekracht op het water, dat 

 zich in de zandlaag bevindt, onafhankelijk van het al of niet aanwezig zijn 

 van een kolom water boven het filter, leveren het resultaat dat bij toeneming 

 van de dikte E, H = o zijnde, het bedrag der doorsypeling toeneemt ; bij de 

 tweede formule zelfs in rechte reden met E. Waarschijnlijk is dit een gevolg 

 van de omstandigheid, dat het filter over de geheele hoogte gedrenkt wordt 

 ondersteld. Vreemd is het echter dat, volgens de formule voor grof zand, voor 

 H en E beiden — o, nog eene doorsypeling blijft plaats hebben. 

 De laatste formule 



werd door den schrijver afgeleid uit die voor fijn zand, onderstellende een 

 temperatuur van 0° ; omstandigheden, waarbij in de praktijk de hoeveelheid van 

 doorsypeling was waargenomen. Bovendien werd aangenomen, dat de onzuiver- 

 heid der zandlaag niet toeliet, dat er water doorsypelde zoo er geen waterko- 

 lom boven het filter aanwezig was. 



De formule toegepast op eenige filters, waarvan de doorgelaten hoeveelheid 

 bekend was, gaf goed overeenstemmende uitkomsten ; weshalve de reeds meer- 

 malen gevonden wet dat de hoeveelheid in rcchtstreeksche verhouding staat tot 

 de drukhoogte en in omgekeerde reden van de dikte der laag werd beves- 

 tigd ; behoudens de verwaarloozing van de hoogte der waterkolom in de zandlaag. 



De hoeveelheid van 2 M^ in 24 uren per M^ onder een drukhoogte van 1 M. 

 en een dikte van de laag van 1 M. is dus als een maximum te beschouwen. 



De beide andere formulen geven bij aanneming van E en t ieder = 10 en 

 aangezien de buis vertikaal staat en dus de 10 van E reeds de drukhoogte van 

 1 M. opleveren, H =z o 



voor grof zand D = 40.32 M^ per M^ in 24 uren. 

 „fijn „ D^ 23,40 „ „ „ „ „ 



Deze beide groote hoeveelheden zijn waarschijnlijk verkregen tengevolge van 

 het afbreken van de proef na zeer kortstondige doorlating evenals bij Hübbe. 

 Zij duurde blijkens de onderscheidene tabellen in de verhandeling slechts eenige 

 minuten; hoogstens 7' 22" bij het grove en 12' bij het fijne zand. 



Bij de proeven van Hakting werd even als bij die van Havkez, waarvan 

 hierboven reeds melding is gemaakt, de doorlating na eenigen tijd belangrijk 

 minder, en daalde ook wel tot Vs- De hoeveelheid bleef toen verder vrij constant. 



