WATER DOOK ZANDMASSA'S STROOMT. 55 



Voor è, de lengte van den dijk, 60000 M. 



Voor H de gemiddelde drukhoogten, zijnde het verschil in hoogte van de 

 waterspiegels van Rijnland en in den polder te weten : 



2.14 M., 4.282 M., 4.436 M. en 4.53 M. 



De waarde van ^• bedraagt dan voor de vier perioden 



^ , 136800 



2 k 2 Q0330 _ 



^ ^-4.282X60000-^-''^' 



3 j, 207544 _ 



^ ^-4.436x60000-^-^^^^ 



21 1 871 

 * ^- = 4.53 X 60000 = °-"°^ 



De dijk, die grootendeels uit veen is opgeworpen, heeft waarschijnlijk in den 

 aanvang, toen hij minder te zamen gedrukt was, meer water doorgelaten dan 

 in de latere perioden. 



e. Bemaling van 's Hertogenbosch. 

 Plaat VI. 



Ten einde 's Hertogenbosch te bevrijden van den waterlast, dien men in straten 

 en huizen bij hoog opperwater placht te ondervinden, heeft men beproefd door 

 afsluiting en bemaling het water uit de stad te weeren. Van de uitkomst dezer 

 proef, in den winter van 1882 op 1883, zijn mij door welwillende tusschenkomst 

 van de ingenieurs van den waterstaat Schnebbelie en Tutein Nolthenius 

 gegevens verstrekt, waaruit het volgende wordt ontleend. 



Achter de waterkeering in de haven werd op een vaartuig een dubbele cen- 

 trifugaalpomp in het werk gesteld. De voorwaarde was dat iedere pomp per 

 minuut, 2.50 M. hoog, 56 M^ kon opbrengen, dus de twee te zamen 112 M^ ; 

 weshalve het werktuig kon gerekend worden een nuttig efFekt van 62 PK. te 

 moeten verrichten. 



Toen het buitenwater in September 1882 steeg werden de waterkeering en 



