ANOEGANISCHE EN ORGANISCHE VERBINDINGEN. 35 



TJit bovenstaande resultaten vloeit voort, dat voor zoutzuuroplossingen, wier 

 samenstelling ligt tusschen de grenzen ITCl 4.5 aq en HCl ±10 aq, de diffu- 

 siecoëfficiënt sterk toeneemt met de concentratie ; dat ook voor zwakkere oplos- 

 singen k met de concentratie blijft toenemen, maar dat de invloed der verdun- 

 ning des te geringer wordt naarmate liet gebruikte zoutzuur meer verdund is. 

 Verder blijkt het dat sterke zoutzuuroplossingen veel gemakkelijker in zwakkere 

 zoutzuuroplossingen diffundeeren dan in water. Daarom bevat, bij bovenstaande 

 diffusieproeven met sterk zoutzuur in water, de derde laag veel meer zoutzuur 

 dan theoretisch daarin voorhanden zoude mogen zijn. 



Deze uitkomsten kunnen verklaard worden door aan te nemen, dat gecon- 

 centreerde oplossingen van zoutzuur bevatten moleculen watervrij zoutzuur of 

 althans molecuul-complexen van veel zoutzuur met weinig watermoleculen * en 

 dat verdunning dier oplossing tengevolge heeft de vorming van aan water rijkere 

 molecuulcomplexen, waarvan de vorming des te vollediger tot stand komt naarmate 

 de verdunning sterker wordt. Het komt mij aannemelijk voor op grond van de 

 boven medegedeelde uitkomsten, dat in zoutzuuroplossingen bij verdunning ge- 

 lijksoortige werkingen tusschen zoutzuur en water optreden als Mendelejew + 

 voor korten tijd uit de betrekking tusschen soortelijk gewicht en gehalte van 

 zwavelzuuroplossingen tusschen zwavelzuur en water waarschijnlijk heeft gemaakt. 



Salpeterzdur. 



• Thomsen {Thertnochem Unters. 2, 430 en 3, 11) neemt aan, dat in water opgelost zoutzuur tot 

 samenstelling heeft HCl . H2 O. Dit is onaannemelijk. 



f Berl. Ber. 19, 379 en Zeitschr. f. phys. Chemie 1887, 373. 



* 



