ANORGANISCHE EN ORGANISCHE VERBINDINGEN. 41 



De door verschillende onderzoekers verkregen uitkomsten spreken elkander 

 dus niet tegen, en men mag het als vastgesteld beschouwen, dat in het alge- 

 meen de difFusiecoëfficiënt met de sterkte der oplossing verandert, en dat zij 

 bij de eene reeks van stoffen met de concentratie toeneemt, bij de andere 

 afneemt. 



Uit mijne boven medegedeelde proeven blijkt, dat die verandering van h met 

 de concentratie der gebezigde oplossing het gevolg is van moleculaire werkingen 

 welke bij de diffusie van geconcentreerde oplossingen in water, tengevolge van 

 de met de diffusie gepaard gaande verdunning der oplossing, intreden. 



Bij verdunde oplossingen vertoonen de voor gevonden waarden voor 



alle lagen eener zelfde proef over het geheel eene goede overeenstemming. Daarop 

 maakt soms het gehalre voor de derde laag eene uitzondering. Daar het zout- 

 gehalte dier laag gedurende den duur der proef aan veel geringer verandering 

 onderhevig is dan dat van de drie andere lagen, (zie de noot op blz. 13) heb 

 ik nergens het voor de S^e laag gevonden gehalte gebruikt voor de bepaling 



van de gemiddelde waarde van , maar deze voor elke proef telkens be- 



Z y rC t 



rekend uit de waarden voor de lagen 1 -f 2 en laag 4 gevonden. 



Zeer groote afwijkingen vertoont het gehalte van de 3^^ laag bij de diffusie 

 van sterke oplossingen van zoutzuur en van zilvernitraat in water. Wanneer 

 eene sterke zoutzuuroplossing in water diffundeert, bevat — bij alle proe- 

 ven — de derde laag veel meer zoutzuur dan theoretisch daarin voorhanden 

 kan zijn. Bij de proef met eene sterke oplossing van zilvernitraat bevat de 

 3de laag minder dan zij bij dien duur der diffusie moest bevatten. Deze af- 

 wijkingen houden op wanneer sterke oplossingen van zoutzuur en van zilver- 

 nitraat, in plaats van in water, in minder sterke oplossingen dierzelfde stoffen 



diffundeeren. De voor de verschillende lagen voor , gevonden waarden 



^ y rC t 



eener zelfde proef wijken dan niet meer van elkaar af, dan bij proeven met 

 verdunde oplossingen het geval is. 



Bij de diffusie van eene sterke zoutzuuroplossing in eene minder sterke treden 

 dus de storingen niet op, welke het onderzoek bij de diffusie dierzelfde oplos- 

 sing in water leert kennen. Het ligt daarom voor de hand om de verandering 

 van den diffusiecoëfi&ciënt van het zoutzuur, met toenemende verdunning te 

 zoeken in de vorming van verbindingen tusschen zoutzuur- en watermoleculen, 

 waarvan de vorming met de hoeveelheid water toeneemt en bij eene bepaalde 

 verdunning eene bepaalde grens bereikt. Dan is het duidelijk, dat de difFusie- 



D 6 



WATUURK. VEEH. DER KONINKL. AKADEMIE. DEEL XXVI. 



