42 ONDERZOEKINGEN OVER DE DIFFUSIE VAN EENIGE 



coëfficiënt van de sterke oplossing in eene minder sterke oplossing grooter ge- 

 vonden moet worden dan bij de diffusie in water, daar in het eerste geval de 

 door de diffusie optredende verdunning veel geringer is dan in het tweede geval. 



Het feit, dat sterke zoutoplossiugen als van kaliumnitraat bij verdere ver- 

 dunning nog eene sterke warmteabsorbtie vertoonen, als ook dat bij nitraten 

 het vriespunt der oplossing langzamer daalt dan de concentratie toeneemt, heeft 

 LOTHAR Meijer * vroeger geleid tot de veronderstelling, dat in sterke zout- 

 oplossingen nog molecuulgroepen voorkomen, die eerst bij verdere verdunning 

 zich in kleinere ontleden. Dezelfde hypothese werd later door Hittorf, Lenz f 

 e. a. gebezigd om den invloed van de sterkte van joodcadmiumoplossingen op 

 haar electrisch geleidingsvermogen te verklaren. Ook Ostwald § heeft die hy- 

 pothese ingevoerd. 



In mijne vorige mededeeling wees ik er op, dat de bij de diffusie van ver- 

 schillend geconcentreerde oplossingen van natrium- en zilvernitraat verkregen 

 uitkomsten ook verklaard kunnen worden door het aannemen van molecuulaggre- 

 gaten in de oplossing, welke des te vollediger in eenvoudiger groepen worden 

 gesplitst naarmate de hoeveelheid water toeneemt. 



De kleinere waarde, welke ik voor den diffusiecoëfficiënt eener sterke zilver- 

 nitraatoplossing vind, welke diffundeert in eene zwakkere zilvernitraatoplossing, 

 vergeleken met den diffusiecoëfflciënt dierzelfde oplossing in water, bevestigt 

 deze hypothese opnieuw. 



Bij de diffusie in eene zwakke oplossing is de verdunning der oplossing veel 

 geringer dan bij de diffusie in water; in 't eerste geval blijven dus meer mo- 

 lecuulgroepen onontleed, of ontleden zij zich tot groepen welke toch nog samen- 

 gestelder zijn dan die, welke bij sterkere verdunning gevormd worden. In 't 

 eerste geval moet dus de diffusiecoëfficiënt kleiner worden, en dat wordt door 

 de proefneming bevestigd. 



Ten onrechte schrijft m. i. YON Wroblevski ** „Sollten die von H. F. Weber 

 und SCHUMEISTER behaupteten Beziehungen neben eiuander bestehen können, 

 so würden wir es hier mit einer Erscheinung zu thun haben die man in keinen 

 Zusammeuhang mit den bis jetzt bekannten Eigenschaften der Flüssigkeiten zu 

 bringen im Stande ware". 



Mijne boven medegedeelde onderzoekingen toonen met voldoende zekerheid 



• Die mod. Tlieorien d. Chtm. 3" Aufl. S. 238, u. f. 

 f Ostwald, LeJn-b. d. allg. Chem., I, S, 567. 

 5 Ostwald, Lehrh. d. allg. Chemie, I, S. 413, 817. 

 ** Wied. Ann., Bd. 13, S. GOS. 



