6. VERDEELING DEE WARMTE OVER DE AARDE. 



Angot hefift onlangs het eerste gedeelte van zijn werk uitgegeven en daarin 

 onderzocht, welken invloed de dampkring naar mate van de meerdere of mindere 

 helderheid heeft, waardoor de hoeveelheid welke onmiddellijk op de oppervlakte der 

 aarde aankomt dikwerf aanmerkelijk wordt gewijzigd; terwijl men dan eigenlijk 

 nog in acht zou moeten nemen, dat warmte in de hoogere lagen opgewekt later 

 en ook op aangrenzende breedten aan de bewoonde aarde wordt medegedeeld. 



Neemt men nu uit die uitvoerige tafels voor eenig tijdperk van het jaar op 

 de breedte der plaats, waarvoor men de ontvangen hoeveelheid warmte wil 

 kennen, a maal de hoeveelheid bij de helderheid 1, h maal de hoeveelheid bij 

 de helderheid 0.8 enz., als «, i, c het betrekkelijk aantal dagen is die in zoo- 

 danig tijdperk voorkomen, en leidt men daaruit het gemiddelde af, zoo kan 

 men vrij nabij de ontvangen hoeveelheden schatten. 



Wat de uitgaven aangaat, zoo moet men erkennen dat die zeer onzeker zijn. 

 In het geheel is de uitgaaf gelijk aan de ontvangst, want de gemiddelde tem- 

 peratuur blijft zelfs na eeuwen ongeveer dezelfde, maar het is duidelijk dat de 

 aequator, omdat zijn temperatuur het hoogst is, meer verliest bij gelijken aard 

 van de oppervlakte van den grond. De besluiten vau Pouilleï uit zijne 

 ingenieuse proeven omtrent de temperatuur der hemelruimte 146° C. zijn onzeker, 

 gelijk ook in physisch opzicht die proefnemingen nog onvolkomen moeten ge- 

 acht worden. Langley schrijft eene hoogere temperatuur aan de hemelruimte 

 toe, maar ook deze schatting is ver van zeker. Daarenboven, al kenden wij die 

 temperatuur volkomen, zoo zou de bepaling van wat door uitstraling verloren 

 gaat toch nog een mocielijk vraagstuk zijn. 



Het is niet genoeg het emissievermogen der stoffen te kennen, want een 

 groot gedeelte van de warmte die uitgestraald wordt, wordt door de wolken 

 weerkaatst en voor een ander deel door de lagere en hoogere luchtdeeltjes aan- 

 genomen, welke dan weder van onder en van terzijde evenzeer als naar boven 

 die warmte afgeven, zoodat het niet juist bepaald kan worden, hoeveel vau een 

 zeker deel der oppervlakte eigenlijk de aarde geheel verlaat. 



Zie daar dan nu wat de theorie in staat geweest is te geven en wat zij nog 

 van de physische waarneming verlangt ten opzichte van de totale directe ont- 

 vangst en uitgaaf. 



Nog veel onvolkomeuer kan zij de tweede vraag oplossen : hoeveel wordt 

 door water en lucht van de eene plaats naar de andere gevoerd. 



Wat daaromtrent theoretisch in het algemeen aangevoerd kan worden, heb 

 ik bij de oprichting van het Instituut aangegeven *. Hoewel die beschouwin- 



* JBuïs Ballot. Over lucht- en zeestroomingen, Utrecht 1854, omstreeks 20 jareu later ver- 

 taald door den Heer L'Estouegies. Les courants de la mer et de l'atmosphère Bruges 1874. 



