OVER DE LINEAIEE SPECTRA DER ELEMENTEN. 19 



te maken heeft met het volume, dat het gasvormig lichaam bij bepaalde tem- 

 peratuur en spanning bezit. Daarom geloof ik niet, dat Grünwald het recht 

 heeft te zeggen, dat het quotiënt [a'\ : [a] volgens een bekende chemische wet 

 meestal een zeer eenvoudig geheel getal is. 



De verklaring van het door Grünwald ontdekte feit wordt nu de volgende. 

 Het spectrum door waterstof uitgezonden, zooals het door HASSELBEEa is be- 

 studeerd, is afkomstig van een meer samengestelde waterstof-molecule ; deze mo- 

 dihcatie van waterstof wordt door Grünwald H' genoemd. In een molecule 

 HjO neemt nu volgens Grünwald de aanwezige waterstof juist de helft in van 

 het volume, dat zij in vrijen staat en dus in de modificatie H' inneemt. 



Tot zoover zou men met Grünwald mede kunnen gaan, als men zich door 

 zijn grondtheorema aangetrokken gevoelt. Maar nu zegt hij verder: 



„De golflengten van het elementaire waterstof-spectrum laten zich in twee 

 „groepen («) en (b) splitsen, zoodanig dat de golflengten van de eene groep (a) 

 „vermenigvuldigd met den factor 0.6336 (bijna = ^Vao); en de golflengten van 

 „de andere groep {b) vermenigvuldigd met ^/s, overgaan in overeenkomstige 

 „golflengten van het HjO-spectrum. Hieruit volgt met behulp van het grond- 

 „ theorema, dat de waterstof uit twee primaire elementen a en b bestaat, waar- 

 „van het eene, a, de groep (a) onder den invloed van b, de andere, 6, de groep 

 „(è) onder den invloed van a doet ontstaan. Zijn nu resp. [a] en [b] de vo- 

 „lumina, welke de stoffen a en b in een volume-eenheid waterstof innemen, 

 dan is 



[«] + [b] = l 



„en verder volgens het grondtheorema: 



19,., 4 2 



Tegen deze laatste vergelijking heb ik overwegend bezwaar. Zij zou volgens 

 het grond-theorema juist zijn, indien binnen een molecule water de waterstof- 

 atomen Vs van het atoom-volume innamen, dat zij in vrijen staat hebben. Nu 

 heeft men hier te doen met de waterstof, die het elementaire lijn-spectrum geeft, 

 en dus niet eens met de modificatie H'. En er is reeds gebleken, dat in de 

 molecule HjO de waterstof juist de helft inneemt van haar volume in de reeds 

 verdichte modificatie H'. Dan is het ook ontoelaatbaar aan te nemen, dat in 

 de watermolecule de waterstof 2/3 gedeelte inneemt van het volume, dat zij heeft 

 als zij het elementaire lijn-spectrum uitzendt. Het komt mij voor, dat Grün- 

 wald hier de condensatie van [0] tot [a'] uit zijn grondtheorema verwart met 



