24 OVER DE LINEAIEE SPECTKA DER ELEMENTEN. 



golflengte 2000 tien-millioenste millimeter, dan wordt voor de reciproke waarde 

 dezer golflengte aangenomen 5000. Om het werkelijke trillingsgetal te vinden, 

 zou men dus de reciproke waarde 5000 moeten deelen door den tijd t, dien 

 het licht besteedt om 1 millimeter af te leggen, of moeten vermenigvuldigen 

 met het aantal millimeters, dat het licht in 1 seconde doorloopt. Kortheids- 

 halve laten wij dien factor weg en noemen 5000 het trillingsgetal. 



Er werd nu gevonden dat, binnen de grenzen der waarnemingsfouten, het 

 verschil tusschen de trillingsgetallen van twee opeenvolgende lijnen steeds be- 

 droeg 2.70. Dit blijkt uit een tabel, waarin zij naast de waargenomen tril- 

 lingsgetallen plaatsten de berekende, in de onderstelling, dat het verschil tus- 

 schen de trillingsgetallen van twee opeenvolgende lijnen werkelijk 2.70 was. 

 Zij zouden dus 106 opeenvolgende harmonische lijnen kennen; de eerste hiervan 

 zou de 628»''= bovenlijn zijn van een grondlijn met trillingsgetal 2.70. 



Dit resultaat is zeker zeer opvallend. 



Toch geloof ik niet, dat het zoo gewichtig is als Stoney en Reynolds 

 schijnen te vermoeden. Men heeft hier te doen met een banden-spectrum (spec- 

 trum 1^''= orde van Plücker). De lijnen, die waargenomen worden, zijn volgens 

 de verklaring van Stoney en Reynolds zelve nergens scherp begrensd of smal 

 en de tusschenruimten zijn nevelachtig (The lines are nowhere sharply defined 

 or narrow nor are the spaces between them devoid of duskiuess, p. 43). Men 

 heeft dus eigenlijk met lichtmiuima te doen. "Wil men deze nu al als lijnen 

 beschouwen, dan is het toch duidelijk, dat de waarnemiugsfout betrekkelijk 

 groot zal wezen. De verschillen tusschen de waargenomen en de berekende 

 trillingsgetallen in de zoo even genoemde tabel opgenomen, liggen volgens de 

 schrijvers binnen de grenzen der waarnemingsfouten; men mag deze dus zeker 

 wel op ± 1 stellen, want men vindt er — 0.9 onder. Nu komt het mij voor, 

 dat de mogelijke waarnemiugsfout in vergelijking met 2.70 wel wat grout is om 

 met vertrouwen te kunnen beweren, dat de verschillen tusschen de trillings- 

 getallen der opeenvolgende lijnen volkomen aan elkander gelijk zijn. 



Zijn deze niet geheel aan elkander gelijk, dan dunkt luij, dat het geval veel 

 minder belangrijk wordt. Dit schijnen Stoney en Reynolds niet te meenen. 

 Op pag. 51 zeggen zij: „The eye eau easily detect that the lines are not every- 

 where equally spaced, though the deviation of anyone line from its calculated 

 position is so slight, that in the measures we have taken the amount cannot 

 be separated from errors of observation". Hieruit volgt, naar mijn inzien, dat 

 de „calculated positions" niet de ware zijn. Maar Stoney en Reynolds zijn ge- 

 neigd deze ongelijkmatigheden toe te schrijven aan storingen in de periodische 

 bewegingen binnen de molecule. 



