32 OVEK DK LINEAIRE SPECTRA DER ELEMENTEN. 



Toch blijft de door Balmer gevondene betrekking- merkwaardig; on wanneer 

 een andere formule voorgeslagen wordt tot omvattiug van de waterstof-lijnen, zal 

 het belangrijk zijn na te gaan of zij voor deze veertien lijnen bij benadering 

 overo-aat in den vorm van Balmer. Misschien zouden de uitkomsten van Balmer 

 tot de onderstelling mogen leiden, dat de genoemde veertien waterstof-lijneneen 

 bepaalde categorie vormen, verschillende van die, waarin andere waterstof-lijnen 

 thuis behooreu, lijnen zooals zij gevonden zijn door Vouel*. 



Algemeene theorieën. 



22. Het kan niet verwonderen, dat men zich niet vergenoegd heeft met het 

 zoeken naar homologieën in de spectra van verschillende elementen en naar 

 betrekkingen tusschen de lijnen van hetzelfde spectrum, maar dat men ook ge- 

 tracht heeft een bevredigende theorie van het geheele verschijnsel der spectraal- 

 lijnen te geven. 



Een dergelijke theorie, die van Lecoq de Boisbatjdran, heb ik reeds in § 5 

 besproken ; ik behoef er hier niet op terug te komen. 



Sïoney* neemt aan, dat elke molecule van een gasvormig lichaam een zeer 

 samengesteld systeem is. De moleculaire beweging bestaat uit twee doelen, de 

 beweging van de moleculen ten opzichte van elkander en de beweging binnen 

 elke molecule. Het zijn nu de samenstellende deelen van een molecule, welke 

 ethertrillingen doen ontstaan en opslorpen; deze zijn in den regel aan hun on- 

 derlinge werkingen overgelaten, zoodat zij periodische bewegingen volvoeren. 

 Alleen, wanneer een botsing tusschen twee moleculen phiats heeft, ontstaat een 

 storing, maar spoedig wordt elke molecule weer aan zich zelve overgelaten ; en 

 indien de tijd, gedurende welken iedere molecule zich vrij beweegt, zeer groot 

 is in vergelijking met den duur eener botsing, zooals dit het geval is bij een 

 gasmassa van geringe dichtheid, doet zich de invloed van die storingen weinig 

 gevoelen. Wordt intusschen de verhouding tusschen dien tijd en den duur der bot- 

 sing minder gunstig, dan openbaart zich dit door verbreeding van de spectraallijnen ; 

 en zoo kan ten slotte het spectrum van een gloeiende gasmassa continu worden. 



* Vogel, Ueber ilie Spectra des Wasserstoffs, Quecksilbers und Stickstoffs, Berl. Mon. Ber. 1879 p. 586 ; 



Ucber die neuen WasserstofHinien, die Spectra der weissen Fixsteriie und die Dissociation des] Gal- 

 ei u os, Berl. Mon. Ber. 1880 p. 192. 



f Stoney, The interna] motioiis of gases, coinpared vvith the motious of w.ives of light, Phil. Mag. 36. 

 [4], p. 132 (1868). 



