OVER ÜE LINEAIRE SPECTKA DEE ELEMENTEN. 39 



Bijzondere hypothesen. 



26. Twee wegen staan bij de bestudeering van de lineaire spectra der ele- 

 menten open. Men kan trachten empirische betrekkingen te vinden tusschen 

 de golflengten der lijnen van hetzelfde spectrum of tusschen die van verschil- 

 lende spectra. Het schijnt de meening van CoRNU te zijn, dat slechts op deze 

 wijze resultaten te verkrijgen zijn. Hij zegt toch*: „En fait, ce qui parait 

 avoir rendu stériles les efforts tentés en vue de la solution du problème, c'est 

 qu'on a cru devoir s'imposer a priori la fonction destinée k représenter la suc- 

 cession des raies spectrales. Je crois qu'il faut au contraire, rejetant toute idéé 

 précongue sur 1'expression mathématique du phénomène, chercher par expérience 

 s'il n'existe pas de fonctions spéciales (exprimables ou non par les symboles 

 ordinaires de l'analyse) susceptibles de réunir dans une loi commune ces séries 

 dont la régularité et l'aualogie ne sont évidemment pas fortuites." 



Deze methode lokt mij in het geheel niet aan. Zij opent een onafzienbaar 

 veld van getallen-combinaties, waarin men zonder eenigen gids ronddoolt ; de 

 kans, dat men de ware combinatie maakt, komt mij uiterst gering voor. De 

 eenigen, die hierbij op eenig succes kunnen wijzen, zijn Balmer en Grünwald. 

 De betrekking door Grünwald gevonden, is zoo eenvoudig (althans de betrek- 

 king tusschen de waterstof-lijnen en de waterdamp-lijnen)^ dat zij zeker niet geldt 

 voor de spectra van twee elementen ; dan zou zij reeds vroeger ontdekt zijn ge- 

 worden. De formule van Balmer voor de waterstof-lijnen, hoe merkwaardig 

 ook, heeft een theoretisch bezwaar tegen zich, dat slechts op den achtergrond 

 gedrongen zou worden, wanneer het bleek, dat zij ook geldt voor de lijnen van 

 de andere elementen. 



Misschien heeft CoRNU op het oog zijn „fonction hydrogénique". Maar deze 

 moet nog haar recht van bestaan bewijzen. 



Bovendien leert de geschiedenis der wetenschap, dat juist de „idees précongues" 

 het meest bijgedragen hebbeu tot haar ontwikkeling, mits men ze toetste aan 

 de feiten. 



Daarom schijnt mij de tweede weg beter toe, welke hierin bestaat, dat men 

 uitgaat van een of andere hypothese, en onderzoekt of zij in overeenstemming 

 is met hetgeen de waarneming omtrent de spectraallijnen leert. Alleen is het 

 jammer, dat elk onderzoek van dien aard ontzettend veel arbeid kost. 



De eenvoudigste hypotliese, welke men kon stellen, was wel, dat er tusschen 



C. E. 100 p. 1183. 



