38 



eene sierlijke netsgewijze teekeniiig, veroorzaakt door twee stel- 

 sels van evenwijdige streepjes , die elkaar onder een bijna rechten 

 hoek (75° a 80°) kruisen ; zij schijnen het eerst door Leuckart 

 te zijn waargenomen. Noch d'Udekem ^) , noch Claparède ^), 

 noch Perrier ^) , hebben zich bekommerd om de oorzaak van 

 deze streping, waaraan de huid van Lumbricus haar iridescee- 

 rend vermogen dankt. Alleen Leydig *) , die hetzelfde verschijn- 

 sel bij Piscicola geometrica waarnam, drukt het vermoeden uit, 

 dat het in werkelijke vezelen zijn oorsprong zou hebben en 

 meent deze aan de gemacereerde cuticula somtijds aan den rand 

 te hebben zien uitspringen. 



Ik kan dit vermoeden van Leydig ten opzichte van Lum- 

 bricus volkomen bevestigen. Niet alleen is het gemakkelijk, na 

 maceratie in Müller's vocht of osmiumzuur (verkieslijk hier om 

 zijne donkere kleuring), hoi-izontaal liggende stukjes der cuticula 

 zóó uiteen te scheuren , dat men elkaar kruisende vezels te zien 

 krijgt , maar ik zag ook aan eene doorsnede de horizontale 

 lagen, welke men daaraan meestal kan waarnemen , in duidelijke 

 vezeltjes uitloopen (fig. 1 en fig. 2 c.) Zij hadden eenen door- 

 meter van ongeveer 0.5 Mmm. 



Door Quatrefages ^) schijnen zij ook bij enkele Polychaeten 

 gezien te zijn. Ook worden zij in de cuticula van insekten be- 

 schreven. (Zie Harting, Leerb. v. d. Grondbeg. der Dierk. , 

 Bd. III, Afd. II, St. I, bladz. 158). 



Op de kruisingspunten dezer vezels ziet men aan de opper- 

 vlakte hier en daar helder lichtende puntjes , die de openingen 

 blijken te zijn van de kanaaltjes (porienkanaaltjes) die de cuticula 

 doorboren. Leydig ^) meende dat zij in verband staan met daar- 

 onder gelegen kliercellen , die zich langs dezen weg buitenwaarts 

 zouden openen. Hiermede in overeenstemming is het verschijn- 



') Méraoire sur les Lombricins. 



'^) Histologischc Untersuchnngen über den Kegenwurm , p. r)66. 



^) Etudes sur rorganisation des Lombricins terrestres, p. 382. 



*) Zeitschr. f. Wissens. Zool. Bd. I, p. 103. 



•^) Hist. nat. des Anne'lides. 



") Archiv. f. Mikrosk, Anat. Bd. I, p. 255. 



