39 



sel, waarop reeds Hering ^) de aandacht vestigde, dat namelijk 

 die openingen der porienkanaaltjes niet overal in even groot 

 aantal voorkomen , maar op bij uitstek klierachtige gedeelten 

 (den gordel , de papillen rondom de openingen der vasa deferentia) 

 veel sterker vertegenwoordigd zijn dan elders (fig. 1 a en b). 

 Om een denkbeeld te geven van het groote aantal dezer openin- 

 gen , zij vermeld dat op een n "i'"- der huid er ongeveer 2500, 

 op gelijke oppervlakte der bovengenoemde papil 10000, der- 

 halve viermaal zooveel , voorkomen. 



Hypodermis. Licht men de cuticula (wat vooral na behande- 

 ling met bovengenoemde reagentia gemakkelijk geschiedt) van 

 de daaronder gelegen laag af, dan vertoont deze laatste zich 

 als een balkennet uit fijn korrelig protoplasma bestaande , met 

 ronde mazen , die met een doorschijnende stof gevuld zijn , welke 

 zich nu eens als homogeen voordoet, dan weder eene korrelige 

 natuur vertoont. Claparède heeft (PI. XLV, fig. 3 ^) dit beeld 

 getrouw teruggegeven. Beschouwen wij dezelfde laag op eene 

 doorsnede (fig. 2 Ap, welke door Claparède eenigzins anders is 

 voorgesteld) , dan zien wij hoe te midden eener donkere , kor- 

 relige massa, dicht naast elkaar geplaatste, verlengd rondach- 

 tige holten voorkomen , deels met eenen doorschijnenden , homo- 

 genen inhoud , deels met sterk lichtbrekende korreltjes gevuld. 

 Men ziet gemakkelijk in dat deze holten aan de boven beschre- 

 ven mazen , en de zich daartusschen bevindende korrelige massa 

 aan de balkjes beantwoorden. Ofschoon nu reeds Leydig ^) be- 

 weerde in de huid van sommige Lumbrici kliercellen te hebben 

 waargenomen , gelegen tusschen cilindrische epitheliumcellen , kon 

 Claparède, ondanks 't nauwkeurigst onderzoek, er niet toe be- 

 sluiten de genoemde holten als kliercellen te beschouwen , wijl 

 hij noch kernen daaraan waarnam , noch 't hem gelukken wilde 

 haar door maceratie te isoleeren. 



Hij nam daarom zijn toevlucht tot de beschouwing dezer 



') Zeitschr. f. Wissens. Zool. Bd. VIII, p. 416. 



2) Zeitschr. f. Wissens. Zool. Bd. XIX. 



3) Op. cit. p. 258. 



