43 



veel boller zijn dan Claparède hen afbeeldt, en dat zij, naast 

 en boven elkaar gelegen , elkander als 't ware verdringen en 

 alle een korreligen inhoud met duidelijke kern bezitten , zoodat 

 men hier onmogelijk met tussehenschotten kan te doen hebben, 

 In fig. 4 ziet men een door maceratie verkregen gedeelte van 

 den gordel. Tusschen de straks beschreven buizen met vetbol- 

 letjes gevuld , komen andere lange buizen te voorschijn , die 

 benedenwaarts meer en meer aanzwellen en het boven beschreven 

 beeld gemakkelijk verklaren. Ofschoon er vreemde vormen onder 

 voorkomen , zooals fig. 5 b , kan ik deze deelen , waaraan op 

 doorsneden eene duidelijke kern zichtbaar is, voor niets anders 

 dan klierbuizen houden , die , buitenwaarts steeds smaller en 

 smaller wordende, eindelijk zich in de poriënkanaaltjes openen 

 en met de bovenvermelde vethoudende buizen in den gordel de 

 plaats der hypodermis innemen. 



De kringspierlaag (fig. 6 en 8 yyit). Deze laag, uit krings- 

 gewijze rondom het geheele lichaam loopende vezelen bestaande, 

 bereikt ongeveer anderhalf maal de dikte der epidermis, ofschoon 

 dit voor de onderscheidene streken van het lichaam natuurlijk 

 kleine verschillen aanbiedt. Op de grens tusschen twee segmen- 

 ten, waar deze door eene insnoering van elkaar zijn gescheiden, 

 wordt zij uiterst dun , zonder evenwel ooit te verdwijnen , gelijk 

 Perrier ^) beweert en men ook uit de fig. 10, taf. XLV van 

 Claparède's arbeid moet afleiden. Men kan zich aan overlangsche 

 doorsneden van het tegendeel overtuigen , wijl de doorsneden der 

 spier vezelen aldaar gemakkelijk genoeg te herkennen zijn. 



De overlangsche spierlaag (fig. 6 en 8 ml). Het grootste ge- 

 deelte van den huidspierzak bestaat uit de laag der overlangsche 

 vezelen. 



Zij is niet, als de voorgaande, in hetzelfde segment overal 

 even dik , maar in den regel aan de buikzijde sterker ontwik- 

 keld dan aan de rugzijde. Vooral ter plaatse van den gordel 

 (fig. 8) valt dit verschil in 't oog en verklaart het de sterke 

 contractie , door dit deel gedurende den paringsactus uitgeoefend. 



') Études sur l'organisation des Lombriciens terrestres, p. 342. 



