46 



laag gelegen gedeelte. Kunnen nu door deze spieren de borstels 

 ingetrokken worden? Ik geloof het niet, wijl de plaatsing der 

 spier daarvoor niet zeer gunstig is. Eerder zullen zij eene uiteen- 

 wijking der borstels van 't zelfde paar teweeg brengen en in 

 elk geval gemeenschappelijke beweging veroorzaken van de bor- 

 stels der twee naast elkaar geplaatste paren. 



De spieren der tusschenschotten. Tot de spierlagen behooren 

 ook de spieren der tusschenschotten (dissepimenta, septa), die, 

 op de grens tusschen twee ringen gelegen zijnde, de Hchaaras- 

 liolte in achtereenvolgende kamers verdeelen. Deze worden groo- 

 tendeels gevormd door spiervezelen , die in alle richtingen door 

 elkaar kruisen. Sommige groepeeren zich ringsgewijs rondom 

 het darmkanaal en de buikgangliënketen met haar aanliggende 

 vaten. Anderen loopen dwars van den darmwand naar den 

 lichaamswand , weder anderen van de rug- naar de buik- 

 zijde. Vooral binnen den gordel schijnen deze laatste bij- 

 zonder sterk ontwikkeld (fig. 8 d). Men kan deze vezelen tot 

 in de kringspierlaag vervolgen en, zooals ik vroeger zeide, de 

 overlangsche spierlaag , door de middenplaten heen , zien door- 

 kruisen. 



Ontwikkeling der horstels. In de nabijheid van de basis der 

 borstels (fig. 6 h') ziet men meestal , als een paar sterk licht- 

 brekende lichaampjes , de zoogenaamde reserve-borsteltjes gelegen , 

 die nog in ontwikkeling zijn en bestemd later de plaats der 

 oudere borstels in te nemen. Zij zijn gemeenschappelijk omhuld 

 door het peritoneaalvlies , dat de borstelspieren omgeeft. Over 

 de wijze , waarop zich de borstels ontwikkelen , bestaat niet 

 tusschen alle schrijvers overeenstemming. Terwijl Leydig meent, 

 dat zij het product zijn van een met cellen bekleed zakje, dat 

 waarschijnlijk eene instujping is der matrix van de cuticula 

 (de hypodermis) , brengt Claparède haar ontstaan met het bloed- 

 vaatstelsel in verband. Elk reserve-borsteltje is (fig. 7) gelegen in 

 een eigen folliculus of zakje, begrensd door een duidelijk vlies, dat 

 omgeven wordt door het peritoneale bindweefsel (p), zoodat van 

 rechtstreekschen samenhang met de huid geen sprake zijn kan. 

 De folliculus is volgens Claparède gevuld met een protoplasma 



