49 



sterk llchtbrekende bolletjes, ii.et een doormeter van 1,5 tot 

 3,9 Minm., die volkomen het voorkomen van vetkogeltjes hebben 

 en door Ray Lankester met den inhoud der gele darmbeklee- 

 dende cellen vergeleken werden. 



Claparède vond evenwel dat die overeenkomst met vet slechts 

 schijnbaar is , wijl noch alcohol , noch chloroform daarop eenigen 

 invloed hebben; na bijvoeging van azijnzuur zag hij , onder sterk 

 opbruisen , de bolletjes verdwijnen. Er ontweek blijkbaar kool- 

 zuur, en zij moesten derhalve uit een koolzuur zout bestaan: 

 misschien koolzuren kalk. Ook Perrier ^) , die dergelijke kliertjes 

 met een zelfden inhoud bij ürochaeta heeft waargenomen, twij- 

 felt er aan en bestrijdt zelfs Claparède's vermoeden met de 

 vraag: „or quel chimiste a jamais vu Ie carbonate de chaux 

 sous cette forme?" 



Dat nu kalk werkelijk hier de basis is, daarvan overtuigt 

 men zich gemakkelijk door bijvoeging van zwavelzuur; men ziet 

 den spoedig de zoo karakteristieke naaldvormige, scheef toege- 

 spitste kristalletjes van zwavelzuren kalk optreden. Daartusschen 

 blijven zeer bleeke , onregelmatige kleine lichaampjes over, die 

 waarschijnlijk den organischen grondslag der bolletjes uitmaken 

 en bij inwerking van salpeterzuur zich ook geel vertoonen. 



Wat nu het voorkomen van den koolzuren kalk onder dezen 

 vorm betreft, moet ik Perrier verwijzen naar pi. 1, C en D 

 van Harting's Recherches morphologiques. Daar ziet men, als 

 overgangsvormen tusschen den geleiachtigen en kristallijnen toe- 

 stand van den zich praecipiteerenden koolzuren kalk , volkomen 

 dergelijke bolletjes afgebeeld; „des corpuscules, d'abord extrê- 

 mement petits, mais ayant des contours distincts et refractant 



fortement la lumière ces corpuscules ont un mouvement 



moleculaire tres distinct." Dit was ook bij die der kalk- 

 zakjes van Lumbricus waar te nemen. En al heb ik nu 

 de kalkconcrementen niet te midden der vloeistof zien ont- 

 staan , zoo kan men er toch bezwaarlijk aan twijfelen of zij 

 hebben zich door praecipitatie uit een eiwithoudend vocht 



') Arch. de Zool. expérim., t. III. 



