50 



gevormd. Met één woord : het zijn zcei' kleine calcosphaeriten. 



Wat mag nu wel de physiologische beteekenis van deze 

 lichaampjes zijn ? 



Het vermoeden van Ray Lankester dat deze kalk zou dienen 

 voor de eikapsel , waarvan Williams ^) stellig verzekert dat zij 

 kalk bevat, komt mij zeer onwaarschijnlijk voor. Bij het mikro- 

 chemisch onderzoek , daaromtrent ingesteld , gelukte het mij even- 

 min als Claparède de aanwezigheid van kalk in de eikapsels aan 

 te toonen. 



Claparède , wijzende op de spiermaag en de digestie der 

 vogels , acht het niet onwaarschijnlijk dat de kalkmassa's , met 

 het voedsel in de spiermaag gerakende, hier als tandjes of maal- 

 steenen dienst doen. Dat, evenals bij de vogels, dit niet ge- 

 schieden kan door middel van de kiezelsteentjes , die de worm 

 met de aarde inslikt, verdedigt hij met de bewering, dat Lum- 

 bricus nimmer aarde als voedsel gebruikt. Hij eet slechts aarde 

 om zich een gang te graven , maar voedt zich met verweerde 

 plantendeelen. 



Terecht komt mijns inziens Perrier tegen deze voorstelling 

 op. Al gebruikt Lumbricus zeker plantendeelen als voedsel, 

 toch zou het onbegrijpelijk zijn, dat hij aarde, dikwijls rijk aan 

 humus, derhalve stoffen voor zijne voeding geschikt, onverbruikt 

 zou laten. Het voorkomen trouwens der aarde, die, als faeces , 

 zijn darmkanaal verlaat, pleit voor het tegendeel. En dat Lum- 

 bricus gangen kan maken in de aarde zonder deze op te eten , 

 is , dunkt mij , duidelijk als men ziet met welk eene snelheid hij 

 van de oppervlakte verdwijnen en zich inboren kan. 



Zijn dus de gronden , waarop het vermoeden van Claparède 

 steunt, zwak, zijne voorstelling wordt geheel te niet gedaan 

 door Perrier's ontdekking bij Urochaeta van kalkkliertjes achter 

 de maag gelegen. In dat gedeelte van het darmkanaal kan 

 natuurlijk van vermaling geen sprake meer zijn. 



Kan derhalve de kalksnbstantie niet mechanisch werken, dan 

 moet zij eene chemische werking hebben. En nu ontwikkelt 



') Philos. Trans. vol. 158. 1857. 



