53 



groote stammen , in het 10''^ segment uit het rugvat ontsprin- 

 gende (fig. 9 vl) en door Perrier vaisseaux latéraux genoemd. Hij 

 is evenwel niet, gelijk hij op bl. 483 zijner verhandeling over 

 Urochaeta beweert , de ontdekker van deze zijdevaten , want 

 Ray Lankester heeft ze het eerst vermeld. Deze zegt namelijk^): 

 „ in the segnients posterior to the seventh , parallel to the subin- 

 testinal vessel are found two others , one on either side, with 

 which the enlarged deep comniissural vessels or hearts, com- 

 municate." 



In dit laatste opzicht heeft Lankester gedwaald , want , gelijk 

 uit fig. 9 blijkt, loopt het zijdevat [vl) vrij onder deze dwars- 

 vaten (cv) heen. Het geeft takken aan elk dissepiment en splitst 

 zich in het 5'''' segment in twee stammen, die zich beide, de 

 een aan den boven-, de ander aan den onderkant van den 

 pharynx in takjes oplossen. Kort na zijn oorsprong uit het 

 rugvat, waar zijn verticaal verloop in een horizontaal overgaat , 

 geeft het zijdevat een grooten tak aan het voorste kalkkliertje, 

 waaruit de talrijke horizontale takjes ontspringen , waardoor deze 

 kliertjes zijn gekenmerkt. 



Deze zijtak geeft, zich benedenwaarts buigende, takken af 

 aan de testes en het achterste receptaculum seminis [rs), terwijl 

 het voorste receptaculum seminis een eigen tak ontvangt. De 

 twee achterste kalkkiiertjes ontvangen takken , die rechtstreeks 

 uit het rugvat ontspringen [vg). Het is inderdaad te verwon- 

 deren , dat Quatrefages , wiens afbeeldingen van den bloedsomloop 

 van Lumbricus overigens het meest natuurgetrouw zijn , de zijde- 

 vaten niet schijnt gezien te hebben. Ook op de teekeningen 

 van doorsneden van Claparède ontbreken zij naast den slokdarm. 



Eene onmiddellijke verbindtenis tusschen het rug- en darm- 

 buikvat komt tot stand door 6 of 7 groote vaatbogen [cv), wegens 

 hunne contractiliteit met den naam van cor (Morren), coeurs 

 latéraux (Perrier), en om hun eigenaardig voorkomen met den 

 naam van vaisseaux moniliformes (Dugès) bestempeld. Zij liggen 

 rondom den oesophagus in de nabijheid der generatieorganen. 



') Up. cit. 



