58 



de vasa intestinalia (vi) uit het darmkanaal met voedingstoffen 

 beladen, veneus bloed opneemt, dat de vaatvormige harten, 

 zooals Harting (loc. cit. bl. 382) opmerkt , eene in het oog 

 vallende overeenkomst met de aortabogen der gewervelde dieren 

 (ook bij AmpJdoxus zijn deze gedeeltelijk contractiel) aanbieden, 

 dan lijdt het mijns inziens geen twijfel, dat het rugvat derhalve 

 de rol vervult van een holle ader en tevens van een hart (Har- 

 ting, loc. cit., Semper, Die Stammesverwandtschaft der Wirbel- 

 thieren u. Wirhellosen ^). Het in de capillaria der huid met 

 zuurstof beladen bloed verzamelt zich dan grootendeels in het 

 darmbuikvat, door middel van het vat va' (fig. 8 en 10), ter- 

 wijl een gedeelte naar het wandbuikvat stroomen zal , dat trou- 

 wens door middel der vaatvlecht van het segmentaal-orgaan met 

 het darmbuikvat in verband staat. Zoo wordt het darmbuikvat 

 (het wandbuikvat is slechts een bijkomend vat) vergelijkbaar met 

 de aorta. Inderdaad, eene sterke overeenkomst tusschen het 

 vaatstelsel der wormen en dat der lagere gewervelde dieren , 

 de visschen , is hier niet te ontkennen; alleen de ligging is eene 

 andere. Bij Lumbricus is een contractiel veneus vaatvormig 

 hart aan de rugzijde van het darmkanaal gelegen , terwijl dat 

 der visschen aan de buikzijde er onder ligt ; bij Lumbricus een 

 aorta aan de buikzijde , terwijl die der visschen aan de rugzijde 

 verloopt. 



IV. 



De segmentaal-organen. 



Onze kennis omtrent het eigenlijk maaksel en de verrich- 

 ting dezer deelen dagteekent van de in 1853 verschenen ver- 

 handeling van Carl Gegenbaur "-), waarvan Claparède met 

 recht opmerkt dat er daarna over de segmentaal-organen van 

 Lumbricus weinig meer te zeggen valt. Zijne afbeelding, 

 gelijk men zich met eenige moeite overtuigen kan , is vol- 

 komen getrouw , en het verbaast ons dat Ray Lankes- 



') Arbeiten aus d. Zool.-Zoot. Institiit iii Würzburg. Bd. II. Hft. I. 

 ■^) Zeitschr, f. Wissensch. Zool. Bd. IV. 



