60 



V. 



Het zenuwstelsel. 



Hadden ook reeds verscheidene onderzoekers, Faivre ^), 

 Lockardt-Clarke -), Rorie ^), Walter *), zich inet de studie 

 van het zenuwstelsel beziggehouden, eerst door de schoone ver- 

 handeling van Leydig °) „Ueber das Nervén-system der Anne- 

 liden" zijn wij met de eigendommelijke structuur er van nader 

 bekend geworden. Claparède ^) heeft de uitkomsten van dit 

 onderzoek grootendeels bevestigd. Bij eenige punten van verschil 

 tusschen hen beiden wensch ik een oogenblik stil te staan. 



Het zenuwstelsel wordt omgeven door eene buitenste neuri- 

 leerascheede, uit cellen opgebouwd, en eene binnenste van meer 

 homogene structuur. 



Tusschen deze beide ligt bindweefsel en eene tamelijk dikke 

 laag van overlangsche spieren , die zeker ten doel hebben het 

 zenuwstelsel tegen den invloed der talrijke vormveranderingen 

 van het lichaam te vrijwaren. Aan den slokdarmring en het 

 protoganglion ontbreken zij en worden door sterke buiten de 

 neurileemscheede gelegen spieren vervangen. 



Te midden van het binnenste neurileem , en niet daarbinnen , 

 verloopen langs de rugzijde van de buikgangliënketen drie 

 groote, ronde, vrij sterk lichtbrekende buizen met een wand uit 

 concentrische lagen bestaande en een inwendig kanaal. De in 

 het midden ffeleffene bereikt de grootste breedte, die tot 50 Mmni. 

 bedragen kan. Zij worden naar het voor- en achtereinde toe 

 steeds dunner en de beide zijdelingsche houden iets vroeger op 

 dan de middelste. Leydig heeft deze vreemdsoortige organen 

 het eerst waargenomen en , wijl hij meende dat zij te midden 

 der eigenlijke zenuwzelfstandigheid liggen , er de beteekenis van 



') Aiin. Sc. nat. 4» Sér. ZoöI. torn. V en VI. 



2) Proc. Koyal. Soc, vol. VIII. 



•») Quart. Journ. Mier. Sc. 1863. 



*) Mikrosk. Stud. ü. d. Central-Nervensyst. Wirbell. Thiere. 



5) Archiv. f. Anat. u. Physiol. 1862. 



•') Zeitsclir. t', Wisscusch. ZoöI. Bd. XIX. S. 585. 



