151 



streken menigvuldig aangetroffen worden , inheemsch moest wezen. 

 Ik lette daarom, gedurende mijn verblijf in Nederland, bij menige 

 excursie in de Provinciën Utrecht en Gelderland, nauwkeurig op 

 alle kikvorsclien , die zich evenwel om dezen tijd van het jaar 

 slechts zeldzaam vertoonen. Toch gelukte het mij een jong vrouwe- 

 lijk exemplaar in de nabijheid van Apeldoorn , tusschen deze plaats 

 en Asselt te vangen , dat ik reeds dadelijk voor R. arvalis meende 

 te moeten houden, welke meening ik door vergelijking met 

 de middelerwijl uitgekomen beschrijving van Leydig en met 

 exemplaren uit Kopenhagen en uit twee verschillende Duitsche 

 vindplaatsen bevestigd vond. De hoofdkenmerken tot onderschei- 

 ding van R. fusca en arvalis, waren ook bij ons exemplaar aan- 

 wezig, te weten: De snuit was puntig, de bovenlip voor- 

 uitstekend, de zwemvliezen der achterpooten onvolkomen, de 

 tanden van het gehemelte, al waren zij bij het jonge dier slechts 

 weinig ontwikkeld, toch reeds van dezelfde gedaante als zij door 

 Leydig van R. arvalis afgebeeld zijn. De grondkleur der boven- 

 deelen was grijs , op het midden van den rug afgebroken door 

 een overlangsche, niet sterke maar toch duidelijke, lichtere 

 streep en door enkele verspreid staande zwarte vlekken ; terwijl aan 

 weerszijden onduidelijke lichtere strepen als het ware den rug 

 van de zijden afscheidden. 



De knobbel aan den hiel (Fersenhöcker) , de zoogenaamde 

 zesde teen, heeft niet de grootte en de schopvormige gedaante, 

 die ik bij andere exemplaren gezien heb , maar zij is toch duide- 

 delijk grooter en anders gevormd dan bij Rana fusca. Bij het 

 microscopisch onderzoek vertoonde dit deel eveneens de ken- 

 merken van R. arvalis ^). 



Er is dus niet aan te twijfelen, dat Rana arvalis, Nilsson tot 

 de Nederlandsche fauna moet gerekend worden. 



Ik eindig deze mededeeling met den wensch , dat deze goed 

 te onderscheiden soort zich in de toekomst meer in de belang- 

 stelling, vooral ook der Nederlandsche dierkundigen verheugen 



') Zie Leydig: Uber tien Ban der Zeheu bei Batrachier und die Bedeutung 

 des Ferscnhi'ickers , Morpholog. Jahrbuch II, 



