— 12 — 



met vrij breede lange bladen, die niet spoedig verdorren, 

 maar tot niet ver van den wortel af, den stam steeds om- 

 sloten houden, waardoor het -werkelijk veel op glaga gelijkt. 



In kampong Broeas heb fk 10 stokken, die men meende 

 dat 4 a 6 maanden oud zouden zijn, gemeten, en in den 

 inlandschen molen doen uitpersen. De langste dezer 10 stok- 

 ken meette 2 n. el, de kortste 1.30 n. el: de gemiddelde 

 lengte bedroeg 1.5S n. el.; de gemiddelde dikteomtrek boven 

 was 0.0795 en onder 0.0S35, dus gemiddeld 0.084 n. el. 

 Deze 10 stokken telden 126 geledingen, zoodat elk lid gemid 

 deld 0.0126 n. el. lang is. 



Uitgeperst bekwam ik in het geheel slechts 3.02 n. kan 

 sap (in de ampas, die zeer vochtig was, bleef veel sap terug) , 

 dat 5° Beaumé teekende, dus 0.29 'vè suiker bevat. 1000 kan 

 sap, afkomstig van 132 bossen riet, elk van 25 stokken, zou- 

 den dus slechts 91 ffi suiker inhouden. 



2 e . De teboe itam , eene vrij dikke en middelmatig hoog 

 opschietende rietsoort, haren naam ontleenende aan de kleur 

 van de stengel, die van roodachtig paars tot bijna zwartach- 

 tig paars varieert. Het sap van dit riet wordt gezegd veel 

 minder dan dat van ander riet suikerdeelen te bevatten, waarom 

 het waarschijnlijk dan ook nergens tot de suikerbereiding aan- 

 gewend, maar onregelmatig rondom de huizen aangekweekt 

 wordt om uit de hand gegeten te worden. Eu dit is eene 

 opmerking, die ik op Buitenzorg reeds maakte, dat het meest 

 suikerhoudende riet tot dat gebruik bij meer waterig riet ach- 

 terstaat, voorzeker omdat het eerste te spoedig walgt. 



Een stok van dit riet, te Sinkawang gesneden, was gemid- 

 deld 0.135 n. el. in omtrek dik, en had geledingen, die 

 even zoo lang waren; het sap kwam mij ook werkelijk voor 

 minder zoet te zijn, dan dat van de teboe telor. Te Kartias- 

 sa zag ik een' zwarten rietstok, die 1.40 n. el. lang en ge- 

 middeld 0.130 n. el. dik was, en die men mij zeide slechts 

 4 maanden ouderdom te tellen. 



Meerdere afmetingen heb ik van deze rietsoort niet geno- 

 men. De omstandigheid, dat dit riet, hoezeer welig groeijende, 



