met een traprad verbonden, waardoor men meende dat 3 man- 

 nen tot het in beweging brengen der cilinders voldoende zon- 

 den zijn. 



Het in vroegere jaren opgerigte kookhuis was geheel ver- 

 vallen, en niet veel meer dan de schoorsteen was daarvan over- 

 gebleven. Li den laatsten tijd, dat gewerkt werd, had men het 

 suikersap in twee op eene andere plaats ingemetselde ijzeren 

 pannen verkookt, waarbij dagelijks tot 3 pikols sniker konden 

 verkregen worden. 



Treurig is het aan te zien, dat de eenmaal stevige en 

 hechte, meerendeels van ijzerhout opgetrokkene gebouwen, al- 

 leen door verwaarlozing, in een 1 zoo vervallen toestand verkec- 

 ren; immers aan eene flinke oprigting schijnen vroeger geene 

 kosten gespaard te zijn, wat blijken kan uit den bevindings- 

 staat door den adsistent-resident van Pontianak, in Augustus 

 18 -11 aan den kommissaris inspekteur voor de Westkust van 

 Borneo aangeboden. 



De chinesche fabrieken verwerken elk dagelijks 900 riet- 

 stokken als die groot zijn, anders 1000. Dit riet wordt soms 

 tegen zekeren prijs door landbouwers aan den eigenaar der 

 fabriek geleverd. Soms beplant de eigenaar met koelies zijne eige- 

 ne tuinen. Uit die hoeveelheid riet worden volgens hunne maat 

 32 groote putsen sap bekomen, bij nadere meting gelijkstaan- 

 de met 1088 n. kannen, nadat het riet, zooals gewoonlijk ge- 

 schiedt, driemalen door den molen is gegaan. 



Dit sap wordt in opene ijzeren pannen verkookt, en ge- 

 noemde hoeveelheid levert dan 160 a 170 katties suiker op, 

 die niet van de beste kwaliteit is. Naar schatting zal zij mis- 

 schien overeenkomen met No. 7 of No. 8, maar stellig niet 

 hooger zijn, van den door de handelmaatschappij aangenomen' 

 standaard. Uitsluitend voor de plaatselijke konsumptie wordt 

 deze suiker tegen 25 a 30 duiten het kattie verkocht. 



Volgens proeven door den adsistent-resident van Pontianak 

 Humme genomen, leveren 500 stokken riet 1 pikol suiker, 

 en volgens rapport van den kommissaris De Linge van 16 Juni] 

 1837, zouden 500 rietstokken 783/ 4 kattie goede suiker ge- 



