Observatu nempe dignum est, in hac re pendere omnia minus ab anni tempeslate 

 quam a natura regionis horum fluminum , quorum in hoc ingentis amplitudinis im- 

 perio alia quidem aquis cv^acuantur suis, aliis adhuc dum plenis permanentibus. Hoc 

 autem plerumque obscrvalum est, pisces secundo flumine desccndere, quum aquae 

 minuuntur, adscendere, qnum illae abundant. Multi cerlis anni temporlbus flumina 

 deserunt, et in connexos lacus et stagna sese recipiunt, quodam quasl consilio, tum 

 ne soboles ab allis voracibus animalibus devoretur, tum ne ova locorum, quibus con- 

 credita sunt, intempestiva pereant exslccatione, quum vel In amplissimis Brasiliae flu- 

 minlbus fere solemne slt, ut quotannls ejusmodi subjiciantur vlclssitudinibus, quam ob 

 rem etiam plsces, de quo diximus, morem, In his praeclpue flumlnibus observant. 

 Fit autem hoc in quovls flumlne et certo tempore, et eadem ac antea via ; quod 

 experti accolae flumlnls S. Francisci In canalibus, qul inundantes fluctus deducunt, 

 aggeres construendo, quo minus pisces in flumen possint reverti, larglsslmas Illorum 

 copias capiunt. 



Ejusmodi itinera jam a piscibus instituuntur singulis, jam, et frequenlius qui- 

 dem, turmatim proficlscuntur," nec angustis finibus concluduntur; nam bonls aucto- 

 ribus fama nititur, pisces ex flumine Paraguay non tantum eas aquarum moles 

 pervadere, quae nomlne Lagos dos Xarayes notae slngulis annis ab exundante 

 ublque flumine formantur, sed etiam in superiorem Parana seu Rio Grande usque 

 ad fontes Illius in Minas Geraes adscendere. In flumine S. Francisci, quum in 

 Miaarum provincia anni sicca tempestas obtlnet, descendunt usque ad cataractas de 

 Paulo Affonso dictas, In quo quidem itinere aliquot centenas leucas permetluntur. 

 Hae vero cataractae sunt ea magnlludine, ut non tantum naves, sed pisclum ipso- 

 rum sistant Itlnera, descendentesque nonnisl ad earum viciniam progredlantur, oceani- 

 ci vero ab illls inexsuperatis deflectant. 



Non spatiosa mlnus Itinera pisces instlluunt in vasto IIIo tractu, quem Amazo- 

 num fluvius cum vastissimls, qui undequaque confluunt, ramls efformat; plsces enlm 

 a fonllbus australlum flumlnum Xingii, Tapajoz, Madeira, Javary, uli septentrlona- 

 llum Jfa, Japura, Ptio Negro etc. , lu hunc maximum omnium flumlnum descen- 

 dunt, quo dictu vix credibills piscium copla In illum confluit, tum temporls prae- 

 sertlm manifesta , quum flumen hoc quaquaversum exundat , et omnla pontus fiunt. 

 Stupet sane europaeus Itlnerator, quum navi inter proceras arbores, quae tum se 

 floribus induunt, provehitur, et in sylva hac arborum florentium innumeros pisces 

 solita sua negotia gerere vldet, quorum alli folla , flores, fructusque, qui forte de- 

 ciderunt, legunt, alii llmum sorbent, alii cortices rodunt, alii lusibus belllsve mu- 

 tuls Indulgent: omnia tunc vivunt, omnia sese agitant, locis post paucos menses 

 aquis in termlnos suos regressls, in silentia Ilmosaquc deserta mutatls. (^uae vero 



