133 



als rechts twee zulke takjes , waarvan het eene zich naar de rug-, 

 het andere zich naar de buik-zijde van het dier begeeft. 



Naar dergelyke dvrarstakjes heb ik bij de Schizo- en Palaeo- 

 Nemertinen te vergeefs gezocht. Hier bevinden zich echter de 

 zijdelingsche zenuwmergstammen niet meer binnen de spierwan- 

 den van het lichaam, maar of daar geheel buiten {Carinella) of 

 fusschen de buitenste overlangsche en de kringspierlaag ingeslo- 

 ten {Polia, Valencinia en alle Schizonemertinen), en wordt op 

 andere wijze voorzien in de behoefte aan eene geleidende verbin- 

 ding tusscheu deze centraaldeelen van het zenuwstelsel en de 

 overige weefsels. 



Onderzoekt men nl. een dwarse of overlangsche doorsnede van 

 een der Schizonemertinen nader , zoo blijkt dat tusschen de bui- 

 tenste overlangsche- en de kringspierlaag eene vrije ruimte open 

 blijft , waarin het bindweefsel den vorm en het maaksel eener 

 min of meer homogene membraan aanneemt, die uiterst spaar- 

 zaam van kernen voorzien is. In deze membraan zijn de zyde- 

 lingsche zenuwstammen gelegen , en nu blijkt het in preparaten , 

 waarvan de weefsels door zorgvuldige conservatie ') hunne na- 

 tuurlijke ligging geheel behouden hebben , dat het zenuwweefsel 

 dezer stammen zich onmiddellijk voortzet in eene dunne weefsel- 

 laag, die in de bovengenoemde membraan gelegen is, en die het 

 geheele lichaam , zoowel dorsaal als ventraal , bij wijze eener 

 scheede omgeeft. Deze weefsellaag blijkt bij sterke vergrooting 

 een uiterst fijn fibrillair maaksel te bezitten , waartusschen talrijke 

 kernen , geheel overeenkomende met die der gangliencellen van 

 hersenen en mergstammen , zijn ingesloten. Zelfs kan somtijds 

 het lichaam der cellen , die deze kernen omgeven , afzonderlijk on- 

 derscheiden worden. Ook tegenover kleurende zelfstandigheden als 

 picrocarmin , enz. verhoudt zij zich geheel zooals men dit van 



1) Kleinenberg's mengsel van jnkrin- en zwavelzuur voldeed op den duur het best. 

 Doodt men het dier vooraf door geleidelijke toevoeging van een mengsel van alcohol en 

 glycerine aan het zeewater (methode Salvatore Lo Bianco) waarin zij zich bevinden, 

 zoo zijn de resultaten gewoonlijk nog gunstiger, daar dan geenerlei contracties plaats 

 vinden. 



