26 



wikkelingsstadien te verkrijgen, maar men moet zijn toevlucht 

 nemen tot onderlinge vergelijking van de waargenomen toestanden 

 en trachten op die wijze zich een voorstelling van de ontwikke- 

 ling te vormen. Hierbij komt nog dat men de broedhoudende 

 oesters niet altijd uitwendig herkennen kan; wel is de verslapping 

 van de sluitspier en dien ten gevolge het minder energisch sluiten 

 van de schelp eene vrij zekere vingerwijzing dat de oester em- 

 brijonen bevat, maar dit verschijnsel doet zich toch zonder twijfel 

 het sterkst voor , hoe ouder het broed is en hoe nader bij het 

 tijdstip dat het vrij zal worden. Ik kreeg dan ook veel meer 

 moeroesters die oud broed dan die jong broed bij zich hadden en 

 hieraan mag ik het toeschrijven dat de eerste stadiën van de 

 eilieving mij grootendeels onbekend gebleven zijn , eene leemte , die 

 ik een volgend jaar in de gelegenheid hoop te zijn aan te vullen. 

 Davaine ') heeft eenige van de eerste klievings-stadien van het 

 ei van Ostrea edulis afgebeeld ; brengt men deze in verbaud met oudere 

 door mij waargenomen stadiën (zie Fig. 1 en 2) en met de waarne- 

 mingen van Brooks 2 ) omtrent de ontwikkeling van Ostrea virgi- 

 niana, dan blijft er weinig twijfel over dat de klieving van het 

 oesterei in de eerste phasen op dezelfde wijze geschiedt als die 

 van het ei van andere Lamellibranchien. Reeds van den beginne 

 af bestaat er een duidelijk verschil tusschen het onderste (vege- 

 tatieve) en het bovenste (animale) gedeelte van den dooier , zoodat 

 na herbaalde klieving de onderste pool wordt ingenomen door 

 eene groote korrelige cel , waaruit zich het entoderm (en meso- 

 derm?j ontwikkelt, terwijl aan de bovenste pool onderscheidene 

 kleine heldere cellen liggen , die de bouwstof voor het ectoderm 

 leveren (Fig. 1). Deze animale of ectoderm -cellen vermeerderen 

 zich door herhaalde deeling en omgroeien den vegetatieven kogel 

 meer en meer, zonder hem evenwel geheel in te sluiten. Nu be- 

 gint ook de entodermkogel zich te deelen, eerst in 2 groote ronde 

 (Fig. 2) , later in verscheidene cylindrinsche cellen (Fig. 4) ; te- 



1) Recherches sur la génération des Huitres. PI. II: 



2) The development of the American Oyster (Ostrea virginiana List.) Studies from 

 the BMogical Lahoratory of the John Hopkins University n° IV. 1880. pi. 1, 2 en 3. 



