45 



ontwikkeling verkeerde. Dit brengt ons van zelve op de vraag, 

 op welke wijze eigenlijk de nieuwvorming tot stand komt, en of 

 de organen , die daarbij gevormd worden , volgens vaste regelen 

 zich ontwikkelen, evenals zulks geschiedt bij de normale ont- 

 wikkeling. Is het waar, gelijk in den laatsten tijd van meerdere 

 zijden is uitgesproken , dat de gang van het regeneratie-proces 

 eigenlijk slechts eene herhaling is van het embryonale proces? en 

 dat de histologische veranderingen , die tot stand komen bij het 

 ontstaan van verschillende organen , in zich nieuw vormende 

 deelen , volkomen gelijk zijn aan die , welke optreden bij de ont- 

 wikkeling dierzelfde organen in het embryo? Kan men in het 

 zich regenereerende weefsel ook het optreden coustateeren van 

 lagen , min of meer beantwoordende aan de kiembladen van het 

 embryo en oorsprong gevende aan bepaalde orgaansystemen? 



De gedachte in deze vragen opgesloten is overigens niet geheel 

 nieuw, want reeds Réaumur zeide: »deze nieuwvormingen zullen 

 waarschijnlijk in staat zijn om ons inlichting te verschaffen over 

 dat groote geheim der natuur , over de voortplanting der dieren. 

 Aan deze stukken van dieren , die langzamerhand tot volkomen 

 dieren aangroeien , heeft als 't ware , voor ieder oog zichtbaar , 

 eene soort van voortplanting, eene ontwikkeling van kiemen plaats ; 

 hier kunnen wij voet voor voet de ontwikkeling van het dier 

 volgen, bijna van het oogenblik af, dat het een ter nauwernood 

 zichtbaar embryo was". Het bleef echter aan onzen tijd, toegerust 

 met zijne betere hulpmiddelen, voorbehouden op deze vragen een min 

 of meer beslissend antwoord te geven. Staan wij daartoe even stil 

 bij het regeneratievermogen van Urodele Amphibiën , na de am- 

 putatie der ledematen. Aan de geamputeerde stomp ontwikkelt 

 zich , gewoonlijk onder resorbtie der elementen van bestaande 

 weefsels, been, kraakbeen enz., natuurlijk eerst een cellig blasteem. 

 De vorming van dit blasteem schijnt nog op tweederlei wijze plaats 

 te hebben ; bij jongere dieren en larven , bij wie de groei van 

 herstellende deelen zeer snel gaat, treden spontaan kernen op in 

 een blasteem , dat hoofdzakelijk door witte bloedcellen gevormd 

 wordt; bij oudere dieren daarentegen heeft een eenvoudige op- 



