53 



volwassen exemplaren dezer Zeesterren kan men aan de basis der 

 armen, op korten afstand van de schijf, gewoonlijk de naad of in- 

 snoeriug herkennen , waar eventueel de arm zal worden losgelaten. 

 Ook bij Hydra werd spontane deeliug door Trembley waarge- 

 nomen en hoewel meermalen betwijfeld , later door Roesel en 

 Marshall bevestigd. Trouwens met het oog op de gunstige resul- 

 taten , door kunstmatige verdeeling verkregen , kan ons dit niet 

 verwonderen; want, gelijk de laatstgenoemde schrijver terecht 

 opmerkt, de processen, op kunstmatige wijze in het leven ge- 

 roepen, doen toch zekere latente eigenschappen onderstellen, 

 die ook onafhankelijk van den experimenteerenden mensch 

 wel voor den dag kunnen komen. Zoo zien wij dus dat eene dee- 

 ling in twee of meer stukken met daarop volgende herstelling 

 volstrekt geen zeldzaam verschijnsel is in de natuur, maar naast 

 de voortplanting langs geslachtelij ken weg, tot instandhouding der 

 soort bijdraagt. Ja men heeft zelfs gemeend een soort van ge- 

 slachtswisseling (metagenesis) in deze verschijnselen te mogen zien, 

 waarbij op jeugdigen leeftijd het ontstaan van nieuwe individu's 

 zou geschieden door deeling , terwijl op ouderen leeftijd daarvoor 

 de voortplanting door eieren zou in de plaats treden. Van eene 

 echte metagenesis kan evenwel m. i. geen sprake zijn, aangezien 

 dan alleen de deelingsindividu's zich tot geslaehtsdieren zouden 

 moeten ontwikkelen, iets, wat zoover mij bekend is, niet is waar- 

 genomen. 



Maar wij zullen bij dit punt niet langer stilstaan , daar het ons 

 te veel van ons eigenlijk onderwerp afleiden en op geheel nieuwe 

 zijwegen voeren zou. Het hier medegedeelde zal evenwel voldoende 

 zijn om u te overtuigen welk een hoogst merkwaardig verschijnsel 

 ons het herstellingsvermogen aanbiedt, waarvan een grondiger onder- 

 zoek ongetwijfeld nog menige belangrijke bijdrage tot de biologie 

 van de dieren aan het licht brengen zal. Moge misschien nog 

 eenmaal in den boezem van onze Vereeniging daarvan het bewijs 

 geleverd worden ! 



