naar onderen de eerste meer en meer de overhand verkrijgen ; in- 

 tusschen loopt de lever als een smal verlengsel toch door tot aan 

 de plaats, waar de groote holte (lichaamsholte?), die het hart en 

 het zoogenaamde Bojanische orgaan bevat , begint. 



Meer dan eens heb ik getracht injecties te maken van het hart 

 met de daaruit ontspringende vaten. Ik mag er mij echter niet 

 op beroemen, dat deze proeven geslaagd zijn. Van de grootere 

 bloedvaten kon ik op de groote dwarsche doorsneden slechts één 

 (verm edelijk aorta) onderscheiden. Er kan niet genoeg op gewe- 

 zen worden, dat meerdere injectie-proeven moeten worden geno- 

 men , aangezien over het verloop der bloedvaten nog steeds zon- 

 derlinge en tegenstrijdige denkbeelden bestaan. Over de hartcon- 

 tractie, die bij een geopende oester nog vrij lang voortduurt, 

 zouden ook misschien belangrijke gevolgtrekkingen te maken zijn; 

 althans doen zich verscheidene vragen voor, bijv.: is de beweging 

 van het zoogenaamde orgaan van Bojanus actief of passief? Ik 

 meen te hebben opgemerkt dat de beide deelen van het hart, 

 niet tegelijker tijd in diastole of systole waren, maar afwisselend. 

 Intusschen, ik herhaal het, zijn al deze regelen slechts als losse 

 aanteekeningen te beschouwen , die alle nader bewijs behoeven ! 



Wat betreft de methode van praepareeren , zoo werden , als 

 altijd , tegelijker tijd verschillende der gebruikelijke toegepast. Of- 

 schoon een voorloopige harding in Müller'sche vloeistof mij aan- 

 vankelijk een zeer gelukkige methode toescheen , zoo kan ik die 

 voor fijne mikroskopische sneden niet anders als sterk afraden. 



Het best scheen mij alcohol van 70% , dan 90% en eindelijk 

 absolute om de oester daarna langs den bekenden weg in paraffine 

 in te sluiten; of wel pikrienzoutzuur, waardoor tevens de kalk uit 

 de schaal wordt genomen. Zoodoende kunnen kleine eenjarige (en 

 jongere) oesters in hun geheel bewaard worden. 



Dat het van groot gewicht is oesters van zeer verschillenden 

 leeftijd te onderzoeken, behoeft nauwelijks te worden vermeld. Met 

 het oog op de zich ontwikkelende geslachtsklier moet vooral op 

 jonge individu's worden gelet. Alleen mannelijke of alleen vrou- 

 welijke exemplaren schijnen mij toe niet voor te komen. Bij vol- 



