[k moet uog de aandacht vestigen op eenige buisvormige soms 

 vertakte kliertjes , die in den lichaamswand aan de hangende lis 

 naar buiten uitmonden ; hooger op aan den rand van den lichaams- 

 wand trof ik ze eveneens aan , maar steeds veel minder diep , bree- 

 der en nimmer vertakt ; als ook op het feit , dat de mikroskopische 

 teekening van het darmkanaal in Wagner's Icones slechts als ge- 

 middelde gelden kan, want het verloop van het darmkanaal schijnt 

 mij individueel zeer te verschillen ; van de meerdere of mindere 

 ontwikkeling der geslachtsklier durf ik nog niets te bepalen, hoe- 

 wel het mij meermalen bleek, dat de verschillen tusschen oudere 

 en jongere oesters dikwijls nog al in het oog liepen. Over eenige 

 praeparaten van den mantelrand schrijf ik u later nog. 



Dit jaar werd gedateerd 11 Oct. 1882 het volgend schrijven 

 van den Heer Waalewijn ontvangen: 



Van de verschillende hardingsmethoden , die ik heb aangewend , 

 bleek mij de harding in alcohol van 70°/ met verdere overbren- 

 ging in absoluten verreweg de voorkeur boven bichromas kalicus , 

 Müller'sche vloeistof en andere te verdienen; dat ik mij dezen 

 zomer naar Wemeldinge begaf, had vooral daarin zijn grond , 

 dat ik tevens gaarne wilde te weten komen , welke , ten opzichte 

 van de ontwikkeling der geslachtsorganen , de invloed was van 

 het systeem, dat daar bij de kweeking wordt toegepast; ik was 

 daartoe geleid, doordat ik in alle eenjarige oesters, die ik te Ber- 

 gen op Zoom onderzocht had, slechts spermatozoën had gevonden 

 en dat nog wel niet geheel ontwikkeld, terwijl ik in één exem- 

 plaar , dat ik in Augustus uit Wemeldinge had medegebracht , 

 tevens eieren, hoewel nog geen rijpe, gevonden had. 



Onderzoek van oesters mij later (in December) door den Heer de 

 Leeuw toegezonden gaf voor de geslachtsorganen geen bijzondere re- 

 sultaten. In dezen zomer onderzocht ik een groot aantal eenjarigen : 

 allen groot van stuk uit de kweekbakken verkregen ; bij de meesten 

 was het geslachtsorgaan weinig ontwikkeld en bevatte, voor zoo- 

 verre er reeds geslachtsprodukten in gevormd waren, uitsluitend 

 onontwikkelde spermatozoën, behalve 3 exemplaren die vrij goed ont- 

 wikkelde spermatozoën te zien gaven en 2 die onrijpe eieren bevatten , 



